مقایسة قابلیت گیاه پالایی دو گونة عرعر (آسماندار) و زبان گنجشک در حذف نیترات و فسفات آب
نویسندگان
1 کارشناس ارشد بیابانزدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22034/jdmal.2019.34755چکیده
آلودگیهای محیط زیست بهعنوان یکی از مهمترین چالشهای جوامع بشری است. نیترات و فسفات دو آلایندة مهماند که توسط کودهای شیمیایی ایجاد و سبب آلودگی محیط، از جمله منابع آب، میشوند. روشهای مختلفی برای پالایش آلودگیهای محیط زیست وجود دارد اما با توجه به حساس و شکنندهبودن اکوسیستمهای بیابانی، فرآیند گیاهپالایی روشی مناسب برای پالایش آلودگی ناشی از سیستمهای کشاورزی است. پژوهش حاضر برای بررسی قابلیت گیاهپالایی نیترات و فسفات آب با استفاده از گونههای عرعر (آسماندار) Ailanthus altissima Mill و زبان گنجشک Fraxinus excelsior L. بهصورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کاملاً تصادفی انجام شد. بدین منظور درمجموع تعداد 96 نهال از دو گونة یادشده در اسفندماه سال 1393 در اراضی دانشگاه صنعتی اصفهان مستقر شد. در این مطالعه از سطوح مختلف 5، 10 و 50 میلیگرم در لیتر فسفات و 5، 10و 50 میلیگرم در لیتر نیترات برای هر گونه و همچنین نمونة شاهد خاک بدون گیاه با سه تکرار استفاده شد. گونهها بهصورت سه تکرار با غلظتهای 5، 10 و 50 میلیگرم در لیتر فسفات و نیترات کاشته شدند. سپس مقدار حذف آلایندة نیترات و فسفات اندازهگیری شد و تجزیه و تحلیل آماری صورت گرفت. نتایج نشان داد که مقدار حذف نیترات در هفتة اول در سه غلظت 5، 10 و 50 میلیگرم در لیتر در گونة عرعر بهمقدار 53/74، 23/75 و95/79 درصد و در گونة زبان گنجشک 04/79، 65/80 و 97/83 درصد بود. همچنین مقدار حذف فسفات در هفتة اول در غلظتهای 5، 10 و 50 میلیگرم در لیتر در گونة عرعر بهمقدار 10/74، 18/77 و 81/82 درصد و در گونة زبان گنجشک بهمقدار 16/74، 87/79 و 56/83 درصد بود. نتایج تحلیل واریانس نشان داد بین دو گونة عرعر و زبان گنجشک بهلحاظ مقدار قابلیت گیاهپالایی آنها در حذف نیترات و فسفات با اطمینان 99 درصد تفاوت معنیدار وجود دارد.