بومسازگان نوآوری در صنعت خودرو ایران: چه هست؟ چه نیست؟
نویسندگان
1 استادیار گروه پژوهشهای صنعت و معدن، موسسه مطالعات و تحقیقهای بازرگانی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه پژوهشهای فناوری و نوآوری، موسسه مطالعات و تحقیقهای بازرگانی، تهران، ایران.
3 مربی گروه پژوهشهای صنعت و معدن، موسسه مطالعات و تحقیقهای بازرگانی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jmi.2021.286062.2568چکیده
ماهیت سرمایهبر صنعت خودرو توام با هزینه بالای تحقیق و توسعه و سرعت بالای تحولات فناورانه در آن و همچنین پیوندهای گسترده این صنعت با صنایع بالادستی و بخش خدمات، موجب شده است تا تحقیق و توسعه و نوآوری در این صنعت از اهمیت بالایی برخوردار باشد؛ به ویژه در شرایط تحریمی کشور که تامین داخل قطعات منفصله و مجموعههای با فناوری متوسط به بالا برای استمرار حیات این صنعت حائز اهمیت است. متاسفانه نوآوری، یکی از عناصر گمشده در صنعت خودروی ایران است و علل متعددی نیز برای این موضوع میتوان برشمرد. در این مقاله اما نگاه به نوآوری از دریچه مفاهیم مرتبط با بومسازگان نوآوری اتفاق افتاده، مفهومی که پیش از این کمتر مورد استفاده محققان قرار داشته است. برای این منظور، از روش تحلیل تم در مصاحبه با 20 تن از خبرگان فعال در زیست بوم نوآوری کشور استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که در چارچوب بومسازگان نوآوری این صنعت که متشکل از 9 عنصر اصلی شامل «محیط داخلی زیستبوم نوآوری»، «محیط خارجی زیستبوم نوآوری»، «بستر نوآوری»، «خلقکنندگان نوآوری»، «بهره برداران نوآوری»، «متقاضیان نوآوری»، «نهادهای میانجی»، «عوامل تسهیلگر نوآوری» و «جریانهای ارزشی و دانشی» میباشد؛ ضعفهایی همچون «وجود حلقههای مفقوده»، «ناهماهنگی نهادی»، و «بروکراسی و پیچیدگی بالای برخی از فرآیندهای اجرایی» مهمترین عوامل بازدارنده نوآوری به شمار میروند.