فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تصوف و عرفان اسلامی به‌عنوان جریان باطنی و معنویت‌گرا در طول تاریخ اسلام حضور جدی و غیرقابل انکاری داشته ‌است و نیز در نسبت مذهب شیعه با این جریان از ابتدای تاریخ تصوف، نظرات و دیدگاه‌های مختلفی مطرح است. از منظر تاریخی آن‌گونه که مشهور است نسبت و نزدیکی تشیع و تصوف را به قرن هفتم و هشتم هجری قمری می‌رسانند. پژوهش حاضر که با رویکردی توصیفی و براساس مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده، از نسبت اندیشه‌های یکی از مفسران شیعی قرآن، یعنی ابوالفتوح رازی، متوفای قرن ششم هجری قمری با اندیشه‌های ابن‌عربی سخن می‌گوید. یافته‌های پژوهش براساس دیدگاه‌های این مفسر در بحث‌های انسان‌شناسی عرفانی به‌ویژه شناخت آدم و خلافت او و شناخت فطرت انسانی نشان می‌دهد که نه فقط بین دیدگاه‌های او با نظریات مطرح در عرفان نظری در مکتب ابن‌عربی تقارب وجود دارد؛ بلکه از پیشی‌گرفتن اندیشه‌های عرفانی او بر ابن‌عربی حکایت می‌کند.