قطبیت نهانیده ؛ تبیین نسبت قطبیت و نظم حوزه ای

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده روابط بین‌الملل و سرپرست کمیته سیاست خارجی و روابط بین‌الملل دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام و مسئول مکاتبات، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران.

4 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، دانشگاه تربیت مدرس تهران، تهران، ایران

5 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده روابط بین الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران

doi
10.22034/fr.2024.460673.1541
چکیده

نظم جهانی تاثیر بلافصل بر سامان دهی روابط بین الملل دارد. شکل نظم پیش رو یکی از دغدغه های اصلی تمامی مکاتب روابط بین الملل است. محیط بین الملل نیز هم اکنون، شاهد گذر از نظم لیبرال پسا جنگ جهانی دوم به نظم استقرار نیافته ای است. یکی از مهمترین پایه های نظم، که بدون تبیین آن نمی توان از ماهیت و جهت نظم پیش رو، صحبت نمود، موضوع قطبیت است که به نوعی نحوه توزیع قدرت را نمایندگی می کند. سوال اصلی چگونگی بازتوزیع قدرت بین قدرتهای بزرگ و نحوه قطبیت در نظم پیش روی جهانی است. پژوهش حاضر تلاشی نظری در پرداختن به نحوه قطبیت و تأثیر آن بر نظم پیش روی جهانی است و نتایج آن حاکی از آن است که نظم پیش رو نظمی حوزه ای است که در هر حوزه، تعاملات میان بازیگران بر اساس مزیت‌های نسبی قدرتهای بزرگ در آن حوزه و در قالب قطبیت نهانیده شکل می گیرد. در نظم حوزه ای، مزیت نسبی شامل مجموعه ای از قابلیت های مادی و شناختی قدرت‌های بزرگ می گردد که در حوزه مورد نظر، عینی شده است. قطبیت نهانیده، روابط قدرتهای بزرگ بایکدیگر و با دیگران را در هر حوزه به تصویر می‌کشد بنحوی که در آن طیفی از همکاری تا رقابت و حتی تقابل را بصورت ذاتی نهفته داشته باشد. در قطبیت نهانیده همانند سایر انواع قطبیت، رقابت و حتی تقابل درونی است ولی بر خلاف دیگر قطبیت‌ها، همکاری نیز در تعاملات قطب ها درونی شده و به ترتیبات نظم شکل می‌دهد.

کلیدواژه‌ها