استفاده از نرمافزار ردیابی چشم برای شناسایی و اصلاح فاکتورهای معماری مؤثر بر نتایج درمانی کودکان طیف اوتیسم در محیطهای درمان توانبخشی
نویسندگان
1 گروه معماری، دانشکده مهندسی معماری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 گروه کاردرمانی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 گروه ارتباط تصویری، واحد الکترونیک، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.32598/SJRM.14.3.3375چکیده
مقدمه و اهداف اختلال طیف اوتیسم یا ASD با چالشهایی در ارتباطات اجتماعی، رفتارهای تکراری و پردازش حسی همراه است. کودکان مبتلا به ASD اغلب در محیطهای درمانی با مشکل عدم تمرکز حسی، بهویژه دیداری مواجه هستند که میتواند اثربخشی درمان را به شدت کاهش دهد. هدف اصلی این مطالعه، شناسایی عوامل بصری مختلکننده تمرکز در محیطهای درمانی کودکان مبتلا به اوتیسم با بهرهگیری از فناوری ردیابی چشم بهعنوان ابزار اصلی و نوآورانه است. مواد و روشها مطالعه حاضر بهصورت دو مرحلهای طراحی شده است: مرحله نخست شامل ثبت و تحلیل الگوهای نگاه با استفاده از نرمافزار ردیابی چشم برای شناسایی عناصر محیطی مؤثر بر تمرکز حسی است. مرحله دوم به بازطراحی محیطهای درمانی و ارزیابی مجدد یکپارچگی حسی پس از مداخله میپردازد. ابزارهای تحقیق شامل نرمافزار ردیابی چشم، پروفایل حسی استاندارد و چکلیستهای رفتاری مشاهدهای است. پیشبینی میشود با حذف یا تعدیل عناصر محرک بصری نامناسب، تمرکز و تعامل کودکان در فعالیتهای درمانی افزایش و مهارتهای پردازش حسی آنها بهبود یابد. یافتهها روش مبتنی بر ردیابی چشم با ارائه دادههای عینی و قابلاتکا، امکان شناسایی دقیق محرکهای بصری مزاحم را فراهم میکند که در نتیجه اصلاحات هدفمند، محیط درمانی به بهبود قابلتوجهی در تمرکز و پردازش حسی کودکان منجر خواهد شد. این رویکرد نوین نقش مهمی در ارتقای طراحی معماری محیطهای درمانی ویژه کودکان اوتیسم ایفا میکند.نتیجهگیری این پژوهش، الگویی برای طراحی محیطهای درمانی سازگار با نیازهای حسی کودکان ASD ارائه میدهد و بر اهمیت طراحی محیطی آگاهانه تأکید دارد. یافتههای آن میتواند در طراحی مراکز درمانی، مدارس ویژه و فضاهای آموزشی برای کودکان با نیازهای خاص کاربرد داشته باشد.
