فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در چهار دهه گذشته، کنشگری مقاومت جمهوری اسلامی ایران در منطقه غرب آسیا که از آن به «مقاومت منطقه‌ای» یاد می‌شود فارغ از دستاوردهای مهمی که به همراه داشته با خلأهایی نیز همراه بوده است. ارزیابی این فرایند و تبیین بایسته‌های مقاومت منطقه‌ای ج. ا. ایران به‌مثابه قلب تپنده محور مقاومت برای کنشگری آینده مهم بوده و مسئله پژوهش حاضر را تشکیل می‌دهد؛ ازاین‌رو در این مقاله تلاش شده است ضمن مطالعه و تحلیل برخی از مهم‌ترین قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی ایران، قانون اساسی، سند چشم‌انداز و بیانیه گام دوم انقلاب، رویکردهای موجود در قوانین و اسناد بالادستی و عملکرد کلی کشور در ترسیم و تبیین وضعیت مطلوب مقاومت منطقه‌ای ج. ا. ایران و روش نیل به آن مورد ارزیابی انتقادی قرار بگیرد. انجام این پژوهش از این حیث که موجب بازخوانی سیاست‌های کلی نظام و بایسته‌های ج.ا.ایران در قبال محور مقاومت جهت نیل به وضعیت مطلوب می‌گردد از اهمیت نظری و کاربردی برخوردار است. تحقیق پیشِ‌رو اکتشافی است. این تحقیق از حیث نوع، توسعه‌ای و کاربردی است. برای گردآوری داده‌ها، از تکنیک اسنادی - کتابخانه‌ای استفاده شده و برای تحلیل داده‌ها نیز از روش کیفی و از رویکرد توصیفی و تحلیلی بهره برده شده است. یافته‌های پژوهش حکایت از آن دارد که ج. ا. ایران در چهار دهه گذشته بیشتر از رویکرد ژئوپلیتیکِ محدود و غیرسینرژیک در مقاومت منطقه‌ای خود استفاده کرده است. اگرچه این رویکرد موفقیت‌های مهمی را به‌دنبال داشته اما با چالش‌هایی نیز روبه‌رو بوده است، این در حالی است که طرف غربی با کاربست یک جنگ ترکیبی سینرژیک و چندجانبه در صدد برآمده است از ترکیب دو رویکرد ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک در استراتژی ضد محور مقاومت علاوه بر پیگیری موفقیت‌هایی در سطوح نیمه سخت به طراحی یک مدل توسعه و کنش ترکیبی بپردازد. در این بین، داشتن یک تصویر هماهنگ از آینده ایران و مقاومت بر قوانین و اسناد بالادستی اولویت دارد، در این راستا کاربست راهبردهای تنیده از ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک برای طراحی بازدارندگی ترکیبی، ضرورت جایابی نوین ایران در زنجیره ارزش بین‌الملل در دوران پسا نفت شیل و توجه به استراتژی آمریکا برای مهار چین و تأثیر این مؤلفه‌ها بر وضعیت مقاومت منطقه‌ای ایران از اهمیت برخوردار است.