فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران نظامی روسیه و اوکراین، بسترساز وقوع دگرگونی‌ها و تحولات بنیادین در پارادایم‌ها و الگوهای بین‌المللی تأمین و تبادل منابع و انرژی شده است. روسیه با بهره‌برداری گسترده از مزیت راهبردی و اهرم فشار خود در عرصه نفت و گاز، چالش‌ها و موانعی را بر سر راه کشورهای غربی ایجاد کرده است. در این میان، جایگاه و اهمیت منطقه خلیج فارس به عنوان یکی از بزرگترین و حیاتی‌ترین منابع تأمین انرژی برای قدرت‌های غربی، بیش از پیش مشخص و برجسته شده است. پرسش اصلی مقاله حاضر این است که الگوها و ساختار مبادلات منابع انرژی در منطقه خلیج‌فارس در پرتو بحران اوکراین چه تحولاتی را تجربه خواهد کرد؟ روش‌شناسی پژوهش حاضر، ترکیبی از رویکردهای کیفی، کمی و آینده‏پژوهی بوده است. در بخش کیفی از طریق مصاحبه عمیق با 10 تن از خبرگان حوزه‌های مطالعات منطقه‌ای، روابط بین‌الملل و اقتصاد انرژی، داده‌های مورد نیاز گردآوری شد. سپس با به‌کارگیری تکنیک تحلیل مضمون و طبقه‌بندی، مهمترین متغیرهای کلیدی شناسایی گردید. در ادامه با استفاده از تحلیل ساختاری-تفسیری MICMAC، روابط درونی میان این متغیرها بررسی و تبیین شده است. در پایان نیز پژوهش با بهره‌گیری از اصول و مبانی آینده‌پژوهی و تکیه بر یافته‏های دو مرحله پیشین، 5 سناریوی محتمل در وضعیت‌های مختلف متغیرهای کلیدی را طراحی و تدوین کرده است. نتایج حاکی از آن است که برنامه‌های نوسازی و توسعه ظرفیت‌های نفت و گاز در منطقه و همچنین افزایش نقش ایران، می‌تواند اثرات مثبتی بر بازار انرژی اروپا داشته باشد.