سبب‌شناسی عدم مشارکت مؤثر پدران کودکان اُتیستیک در درمان توان‌بخشی فرزندانشان

نویسندگان

1 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.32598/SJRM.14.2.3287
چکیده

مقدمه و اهداف اُتیسم از اختلالات شایع عصبی‌تکاملی است که زندگی کودک و خانواده را تحت تأثیر قرار می‌دهد. کودکان مبتلا به اُتیسم نسبت به کودکان عادی به مراقبت و حمایت بیشتری نیاز دارند. در درمان مؤثر کودکان دارای اُتیسم، والدین سهم پررنگی در روند توان‌بخشی فرزندشان دارند. مشارکت مؤثر والدین در توان‌بخشی منجر به افزایش تعمیم مهارت‌های آموخته‌شده و اثر‌بخشی درمان می‌شود. پدران مانند مادران نقش حیاتی در مراقبت از این کودکان دارند. اما در اغلب مطالعات بر نقش مادران تمرکز شده و نقش پدران بیشتر در تأمین هزینه‌های زندگی و درمانی خلاصه می‌شود . از‌این‌رو هدف اصلی این پژوهش درک دلایل عدم مشارکت مؤثر پدران کودکان اُتیستیک در روند توان‌بخشی فرزندشان است. این پژوهش بر‌اساس روش کیفی و رویکرد نظریه داده‌بنیاد و روش اشتراوس و کوربین انجام شد. مواد و روش‌ها روش گردآوری داده‌ها مصاحبه نیمه‌ساختاریافته بود که با 16 پدر کودک اُتیستیک شهر تهران انجام شد. یافته‌ها در‌نهایت، مؤلفه‌های روان‌شناختی به‌عنوان بعد شرایط علّی، عدم مشارکت مؤثر پدران به‌عنوان بعد پدیده اصلی، مؤلفه‌های زمینه‌ای به‌عنوان بعد شرایط زمینه‌ای، مؤلفه‌های درمانی به‌عنوان بعد شرایط مداخله‌گر، استراتژی‌های مقابله به‌عنوان بعد راهبردها و مؤلفه‌های پیامدی برای بعد پیامد تدوین شد. نتیجه‌گیری عوامل مختلفی که بر عدم مشارکت پدران در فرایند توان‌بخشی فرزندان اُتیسیک آن‌ها تأثیر می‌گذارند، به پیامدهایی از‌جمله کاهش تمایل به پیگیری درمان، کاهش کیفیت زناشویی و خستگی مادر منجر می‌شود که در این پژوهش ظاهر شده است.