ساخت و مشخصه یابی نانو رنگدانه های Zn1-xCoxO و مشخصه یابی رنگی آنها

نویسندگان

1 دانشکده علوم، گروه فیزیک، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشکده علوم، گروه فیزیک، دانشگاه پیام نور، نیشابور، ایران

3 مجتمع آموزش عالی فنی و مهندسی اسفراین، آزمایشگاه نانوتکنولوژی، اسفراین، ایران

4 دانشکده علوم، گروه فیزیک، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30501/jamt.2019.88956
چکیده

نانو­رنگدانه ­های اکسید روی خالص و آلاییده شده با کبالت به روش شیمیای سل - ژل تهیه شد. سپس برای بررسی خواص ساختاری از نانوپودرها آنالیز پراش پرتوی ایکس (XRD) و آنالیز میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM)  و برای بررسی خواص نوری نانوپودرها آنالیز طیف سنجی مرئی –فرابنفش (UV-vis) مورد بررسی قرار رفت. اندازه نانو­بلورک ­ها با استفاده از روش اندازه کرنش (SSP) و آنالیز داده­های XRD مورد مطالعه قرار گرفت و نشان داد با افزودن ناخالصی به دلیل افزایش فعالیت شیمیایی، بلورک­ ها رشد یافته و اندازه بلورک­ ها افزایش یافته است. مشخصه ­های ریزساختاری نانوپودرهای به ­دست آمده از میکروسکوپ الکترونی عبوری نشان داد که با افزودن ناخالصی، اندازه ذرات افزایش یافته است. مشخصه­ های نوری شامل جذب و بازتاب برای نانوپودرها اندازه ­گیری شدند که نشان می­ دهد با افزودن ناخالصی میزان جذب کاهش و بازتاب افزایش می ­یابد و هم­چنین از رابطه تاوک انرژی گاف نوری محاسبه گردید که کاهش گاف نوری با افزودن ناخالصی نشان­ دهنده رشد بلورک ­ها است. آزمون مشخصه ­یابی رنگی بر روی نمونه ­ها نشان می ­دهد که با افزودن کبالت به شبکه ZnO میزان سبزی نمونه­ ها افزایش یافته است.