ساختار تنظیمگری صنعت خودروی ایران و راهکارهایی برای اصلاح آن
نویسندگان
1 استادیار گروه مطالعات و پژوهشهای صنعتی و معدنی، موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی، تهران، ایران.
2 دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران.
doi
چکیده
صنعت خودرو بواسطه برخورداری از پیوندهای پسین قدرتمند با سایر صنایع و بخش خدمات، یکی از محرکهای رشد اقتصادی و نمادی از توسعه یافتگی صنعتی کشور است. مشکلات ناشی از مداخلات دولتی در این صنعت و ضرورت ارتقای تابآوری آن در برابر پیامدهای خارجی، تنظیم بهینه بازار و کاهش تقاضای سفتهبازی، رفع انحصار چندجانبه در میان تولیدکنندگان، متوازنسازی سود در زنجیره تولید، آشنایی کامل مصرفکنندگان به حقوق خود، ایجاد هماهنگی میان بنگاههای کوچک و متوسط قطعهسازی و ارتقای قابلیت-های فناورانه تولیدکنندگان متناسب با تحولات جهانی، بازبینی و اصلاح ساختار تنظیمگری این صنعت را می-طلبد. نتایج حاصل از ارزیابی ساختار تنظیمگری صنعت خودرو از طریق مطالعات کتابخانهای، میدانی و نگاشت نهادی (ماتریس نهاد- کارکرد) حاکی از آن است که اولا، توزیع پراکنده ابزارهای تنظیمگری میان 23 نهاد مختلف موجب عدم انسجام سیاستی در این صنعت شده است و ثانیا، موضوعاتی نظیر طراحی و R&D، برندسازی، جذب سرمایهگذار خارجی و مشارکت بینالمللی (تولید)، عمق ساخت داخل در قطعهسازی و انتقال دانش فنی به داخل (واردات)، حقوق مصرفکننده و رقابتپذیری (قیمتگذاری)، بازار قطعات یدکی و نحوه عرضه نمایندگیهای فروش (عرضه)، بازاریابی و اعطای حق انتخاب به مصرفکنندگان (مصرف) در ساختار تنظیمگری این صنعت چندان مورد توجه نبوده است. از اینرو، در پایان ضمن ارائه پیشنهاداتی برای اصلاح ساختار تنظیمگری صنعت خودرو، سیاستهایی جهت اصلاح نظام قیمتگذاری و تعرفهای این صنعت در راستای ارتقای توان رقابتی و توسعه R&D در آن ارائه شده است.