همپایی فناورانه در صنایع مبتنی بر سامانه های پیچیده ، مطالعه موردی صنعت پتروشیمی ایران
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 دانشیارگروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.
4 دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.
doi
10.22034/jmi.2021.127826چکیده
در راهبردهای توسعه محصولات و سیستم های پیچیده، همپایی فناورانه از مهمترین راهبردهای کاهش شکاف فناورانه بین کشورهای متأخر با رهبران فناوری است، که در این فرآیند کشورهای متأخر با تقلید، جهش و سرمایهگذاری میتوانند فاصله خود را با رهبران کاهش دهند. در دهه اخیر این راهبرد موردتوجه بسیاری از پژوهشگران بوده است، ولی بررسیها نشان میدهد به دلیل عدم توجه بهتمامی مؤلفههای مؤثر در زیستبوم فناوری بسیاری از این تجربیات ناموفق بودهاند. با توجه به پیچیدگی محیط اقتصادی، عدم قطعیتها و تغییرات محیطی، کنشهای عوامل مؤثر در زیستبوم متغیر بوده که لازم است اثر این عوامل بر فرآیند همپایی مدنظر قرار گیرد. نتایج این پژوهش نشان میدهد، وقوع همپایی فناورانه موفق در محصولات و سیستمهای پیچیده، نیازمند ارتقاء قابلیتهای فناورانه، متناسبسازی سیاستهای حکمرانی در مقیاس ملی و بهرهمندی مناسب از مزیتهای نسبی کشوراست. در این پژوهش با تمرکز بر قابلیتهای فناورانه و بررسی ادبیات موضوع و تحقیقات میدانی، با استفاده روش پژوهش ترکیبی عوامل مؤثر بر همپایی فناورانه، شناسایی، تحلیل و اولویتبندی شدهاند. یافتهها نشان میدهد عوامل اساسی شامل قابلیتهای تکنیکی و زیرساختی، ادغام در زنجیره ارزش جهانی، حکمرانی، رژیمهای فناورانه، سرمایههای اجتماعی، انباشت ثروت و منابع مالی، منابع فیزیکی و جغرافیا، تحریمهای اقتصادی، عوامل و مؤلفههای بازار و نهادسازی بر وقوع همپایی فناورانه در صنعت پتروشیمی ایران مؤثر میباشند.
