کیفیت زندگی، خودکارآمدی و حمایت اجتماعی در افراد با ضایعه نخاعی و جمعیت عادی شهر بم

نویسندگان

1 گروه کاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 گروه کاردرمانی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.32598/SJRM.14.1.3339
چکیده

مقدمه و اهداف آسیب نخاعی یک بیماری عصبی جدی و ویرانگر است. در این افراد حمایت اجتماعی و خودکارآمدی و کیفیت زندگی ممکن است دستخوش تغییراتی شده باشد. هدف اصلی این مطالعه بررسی تفاوت کیفیت زندگی، خودکارآمدی و حمایت اجتماعی بین افراد مبتلا به ضایعه نخاعی و افراد عادی شهرستان بم بود.مواد و روش‌ها این مطالعه مقطعی در شهر بم انجام شد. با نمونه‌گیری در دسترس، افراد مبتلا به ضایعه نخاعی بالای 18 سال از انجمن ضایعه نخاعی و سازمان بهزیستی انتخاب شدند. افراد عادی از کسانی انتخاب شدند که ازنظر محل سکونت مشابه بیماران ضایعه نخاعی بودند. از 145 نفر مبتلا به ضایعه نخاعی تنها 103 نفر رضایت‌نامه شرکت در مطالعه را امضا کردند که 3 نفر از آن‌ها معیارهای ورود را نداشتند. همه شرکت‌کنندگان سه پرسش‌نامه شامل پرسش‌نامه کیفیت زندگی فرم کوتاه ۳۶ سؤالی ( SF36)، مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک‌شده (MSPSS) و مقیاس خودکارآمدی عمومی(GSE) را تکمیل کردند. برای اطلاعات جمعیت‌شناختی از آمار توصیفی و برای تجزیه‌وتحلیل نتایج از آزمون تی مستقل و ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد.یافته‌ها شرکت‌کنندگان در مطالعه شامل 100 نفر ضایعه نخاعی و 100نفر جمعیت عادی بود. نتایج نشان داد نمره مقیاس خودکارآمدی و کیفیت زندگی در گروه ضایعه نخاعی در مقایسه با افراد عادی به‌‌طور معنی‌داری پایین‌تر است (001/P<0)، اما حمایت اجتماعی ادراک‌شده و زیرمقیاس‌های آن، بین دو گروه ضایعه نخاعی و جمعیت عادی تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. همچنین، بررسی رابطه بین کیفیت زندگی، خودکارآمدی و حمایت اجتماعی درک‌شده در افراد ضایعه نخاعی نشان داد که بین خودکارآمدی و حمایت اجتماعی(0/001>P)، بین خودکارآمدی و کیفیت زندگی (0/001>P) و بین حمایت اجتماعی و کیفیت زندگی (0/002=P) همبستگی معنی‌داری وجود دارد. در جمعیت عمومی بین خودکارآمدی و حمایت اجتماعی (0/01=P)، بین خودکارآمدی و کیفیت زندگی (0/001>P) همبستگی معنی‌داری وجود داشت، اما همبستگی معنی‌داری بین حمایت اجتماعی و کیفیت زندگی وجود نداشت (0/337=P).نتیجه‌گیری کیفیت زندگی و خودکارآمدی  افراد با ضایعه نخاعی از افراد عادی کمتر بود، اما بین افراد ضایعه نخاعی و افراد عادی در حمایت اجتماعی ادراک‌شده تفاوت معنی‌داری وجود نداشت که ممکن است به بافت فرهنگی محل زندگی شرکت‌کنندگان مربوط باشد. همبستگی معنی‌دار حمایت اجتماعی با خودکارآمدی و حمایت اجتماعی و کیفیت زندگی در افراد مبتلا به ضایعه نخاعی نشان‌دهنده اهمیت حمایت اجتماعی در این بیماران است. همچنین رابطه بین خودکارآمدی و کیفیت زندگی اهمیت مداخلات روانی اجتماعی را در این گروه برجسته می‌کند.