پسا کرونا، افول هژمونی آمریکا و ظهور جهان منطقه‌ای ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 نویسنده مسئول، دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

4 دانش‌آموخته دکتری علوم سیاسی دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

doi
چکیده

مهم‌ترین مشخصه دهه دوم قرن بیست و یکم کاهش تدریجی قدرت نسبی ایالات متحده است. بیشترِ عوامل قدرت جهانی آمریکا در حال دگرگونی هستند و به سویی می‌روند که افول هژمونی آمریکا را فراهم کنند. از این‌رو برای مدیریت بی‌ثباتی ناشی از افول هژمونی آمریکا و لزوم مواجهه با پیچیدگی‌های جهانی، ایجاد حاکمیت منطقه‌ای ضرورت می‌یابد. این حاکمیت بر پایه نهادها، هنجارها و سازمان‌های منطقه‌ای است که جایگزین نهادها و مؤسسات جهانی می‌شوند. روش پژوهش در این مقاله، توصیفی- تحلیلی و پرسش اصلی این بوده است که «نشانه‌های افول هژمونی آمریکا کدام‌اند و بدیلِ هژمونی آمریکا در پسا کرونا چیست؟» با این فرضیه اصلی که علائم افول هژمونی آمریکا در سه حوزه سیاسی، اقتصادی و نظامی آشکار شده است و با این اتفاق، جهان‌های منطقه‌ای از جمله ایران، بدیل مناسبی برای آن خواهند بود. هدف اصلی این مقاله، بررسی افول هژمونی آمریکا در پسا کرونا و بدیل آن بوده است. مؤلفه‌های تعریف‌شده هژمونی آمریکا در سه حوزه سیاسی، اقتصادی و نظامی، از شیوع بیماری کرونا (جدا از عوامل دیگر مانند رشد اقتصادی چین، تضعیف ارزش‌های نظم لیبرالی بین‌المللی) به‌شدت متأثر شده‌اند و دنیای پسا کرونا شاهد افول هژمونی آمریکا و ظهور جهان‌های منطقه‌ای خواهد بود. در این پژوهش در راستای هدف مقاله از یک نظریه واحد پیروی نشده و نظریات گوناگون و مباحث مربوط به موضوع، مطرح و تحلیل گشته است.