تحول راهبرد پایگاهی آمریکا: مطالعه موردی منطقه غرب آسیا (2015-2021)
نویسندگان
doi
چکیده
آمریکا با اعلام اولویت راهبردی جدیدی مبنی بر رقابت با قدرتهای بزرگ و بهویژه چین، در راهبرد خود تغییر ایجاد کرده است و با تمرکز بر افزایش حضور در شرق آسیا، به دنبال بهینهسازی حضور خود در سرتاسر جهان است. غرب آسیا نیز از این امر مستثنا نبوده است و کاهش و تغییر نوع حضور نیروهای آمریکایی در منطقه، بهخصوص در افغانستان و تعطیلی سه پایگاه آمریکا در قطر و انتقال آنها به اردن، همگی نشان از تغییر دارند؛ بر این اساس پرسش اصلی پژوهش حاضر این بود که «تغییر اولویتهای راهبردی آمریکا، چه تأثیری بر راهبرد پایگاهی این کشور در منطقه غرب آسیا خواهد داشت؟» این پژوهش با بهرهگیری از روش توصیفی- تحلیلی نشان داده است که آمریکا به سمت پایگاههای نظامی کوچک و نامتمرکز و تقویت رویکرد «موازنه فراساحل» در حرکت است و در حضور خود بر ابزارهای غیرنظامی، تقویت توان بازدارندگی شرکا و متحدان (بهخصوص توان موشکی) و همچنین شبکهسازی امکانات و ظرفیتهای خود و استفاده از فناوریهای روز تأکید بیشتری خواهد داشت. علاوه بر آن آمریکا به دنبال استفاده از مدلی هیبریدی از پایگاههای خود در منطقه غرب آسیا بوده است. این مدل شامل ترکیبی از پایگاههای سنتی آمریکا که در اختیار کشورهای میزباناند، برخی پایگاههای سنتیِ در کنترل آمریکا و برخی پایگاههای جدید بوده است که افزایش تابآوری، چندمنظوره بودن، تأکید بر کارکرد آموزشی، شبکهسازی و ارتباطات، نامتمرکز و کوچک بودن، توزیع جغرافیایی گستردهتر از مهمترین عناصر جدید در نگاه به این پایگاههای نظامی است.