ظرفیت‌سنجی شکل‌گیری رژیم امنیتی مبتنی بر «چانه‌زنی نهادی» در مذاکرات جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

2 عضو هیأت علمی گروه روابط بین‌الملل دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
چکیده

پس از یک دوره نسبتاً طولانی از بحران در روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان به‌عنوان مهم‌ترین قدرت‌های منطقه غرب آسیا، از اوایل 1400، دور جدیدی از مذاکرات بین دو کشور آغاز شد که در آن پرسش‌هایی را در زمینه ماهیت، اهداف و دورنما (نتایج) مطرح ساخته است. پژوهش حاضر در پی پاسخ به این پرسش بوده است که «موفقیت مذاکرات و برقراری روابط مستحکم و پایدار بین جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، با اتکا بر چه الگویی قابل دستیابی بوده و چه دورنمایی برای آن قابل تصور خواهد بود؟» برای پاسخ به این سؤال با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی، این فرضیه ارائه شده است که «به‌منظور موفقیت‌آمیز بودن مذاکرات میان جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی (به‌عنوان نمایندگان دو بلوک و محور قدرت) و برقراری و تثبیت روابط مستحکم و پایدار دو کشور در آینده، خروجی مذاکرات می‌باید، شکل‌گیری یک «رژیم امنیتی» میان جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی بر اساس مدل چانه‌زنی نهادی باشد»؛ بنابراین رژیم امنیتی تشکیل‌شده میان جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی که ‌باید خروجی و ماحصل مذاکرات باشد، حول نوعی عدم‌قطعیت امنیتی- اقتصادی شکل گرفته و دو کشور در مناسبات امنیتی- اقتصادی خود اصول، هنجارها، قواعد و رویه‌های تصمیم‌گیری خاصی را حاکم و بر اساس آن عمل کرده‌اند تا «عدم‌قطعیت» موجود برای آنان به حداقل کاهش یابد و درجه‌ای از نظم و پیش‌بینی‌پذیری بر مناسبات امنیتی- اقتصادی آنان حاکم شود.

کلیدواژه‌ها