تأثیر تمرینات ذهن‌آگاهی و موسیقی بر خستگی جسمانی و روانی در ورزشکاران نخبه والیبال

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.

3 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.32598/SJRM.13.5.3223
چکیده

مقدمه و اهداف والیبال یک ورزش تیمی و نیازمند آمادگی جسمانی و ادراکی‌شناختی بالایی است. از‌این‌رو در حین رقابت افزایش احساس خستگی فیزیکی و ذهنی در بین بازیکنان مشاهده می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه اثر تمرینات ذهن‌آگاهی و موسیقی بر خستگی جسمانی و روانی در ورزشکاران نخبه والیبال انجام گرفت.مواد و روش‌ها در این مطالعه نیمه‌تجربی 29 نفر از ورزشکاران نخبه رشته والیبال، به‌صورت تصادفی در گروه‌های تمرین مبتنی بر ذهن‌آگاهی، تمرین مبتنی بر موسیقی و گروه کنترل قرار گرفتند. نمونه‌های خونی به‌منظور بررسی متغیر‌های مورد‌مطالعه طی شرایط ناشتایی در مراحل پیش و پس‌آزمون جمع‌آوری شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون آنالیز واریانس (مانووا)، با سطح معنی‌داری (P≤0/05) انجام شد. برای مشخص کردن جایگاه تفاوت‌های درون‌گروهی و بین‌گروهی از آزمون تعقیبی بنفرونی و برای این محاسبات از نسخه 26 نرم‌افزار SPSS استفاده شد. یافته‌ها در مقایسه بین‌گروهی اثر ذهن‌آگاهی و موسیقی در سطح معنی‌داری P≤0/05 تفاوت معنی‌داری در خستگی جسمی مشاهده نشد. در مقایسه بین‌گروهی اثر ذهن‌آگاهی و موسیقی بر میزان تغییر فاکتورهای التهابی لاکتات دهیدرژوناز، کراتین کیناز و پروتئین واکنشگر سی نیز در سطح معنی‌داری P≤0/05 تفاوت معنی‌داری دیده نشد. در مقایسه بین‌گروهی اثر ذهن‌آگاهی و موسیقی بر خستگی روانی در سطح معنی‌داری 05/0‌P‌≤ تفاوت معنادار بود و نشان داد ذهن‌آگاهی بر خستگی روانی اثر معنادار دارد و از میزان آن می‌کاهد.نتیجه‌گیری نتایج این تحقیق نشان داد بین اثربخشی تمرین مبتنی بر ذهن‌آگاهی و موسیقی در زمینه‌ خستگی جسمی و تغییر سطح سرمی لاکتات دهیدروژناز، کراتین کیناز و پروتئین واکنشگر سی تفاوت معنی‌داری وجود ندارد و تنها در‌زمینه خستگی ذهنی، تمرین مبتنی بر ذهن‌آگاهی توانست تفاوت معنی‌داری را نشان دهد که کاهش خستگی ذهنی را در پس‌آزمون در پی داشت.