تحلیل مقایسه ای منابع قدرت نرم ایران و آمریکا در عراق پساصدام (2020-2003)

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل و عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران

3 استادیارعلوم سیاسی و عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران

doi
چکیده

تهاجم نظامی ایالات متحده به عراق در سال 2003 و اشغال این کشور، گرچه نشاندهنده برتری نظامی آمریکا در قبال عراق بود، اما چالش مهمتری که آمریکا با آن مواجه بود حفظ دستاوردهای نظامی، پایداری وضعیت نظامی و بسط آن به حوزه‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بود. علاوه بر آمریکا، سایر کشورهای منطقه از جمله ایران نیز به نوعی در تلاش بودند تا از فرصت‌های به وجود آمده در عراق برای گسترش عرصه کنشگری خود بهره بگیرند. این تحولات باعث گردید تا رقابت شدیدی در عرصه قدرت نرم عراق، بین سایر کشورها آغاز گردد. مقاله حاضر به این پرسش می‌پردازد که منابع قدرت نرم آمریکا و ایران که تأثیرگذارترین کنشگران بر صحنه سیاسی عراق به شمار می‌آیند، دارای چه افتراقات و اشتراکاتی بوده است؟ در این پژوهش با استفاده از روش مقایسه‌ای ضمن اشاره به منابع قدرت نرم ایران و آمریکا در عراق، این فرضیه مطرح شد که پایگاه‌های هویتی مشترک از جمله اشتراکات مذهبی، تاریخی و فرهنگی منجر به تحکیم بیشتر قدرت نرم ایران در عراق گردیده است. همچنین تحولاتی از قبیل بروز تهدید مشترک تروریستی (داعش) زمینه‌ساز پیشتازی بیشتر ایران در مقایسه با آمریکا در عرصه قدرت نرم عراق شده است.