پروژه سدسازی ترکیه؛ تهدیدات امنیتی برای غرب آسیا و جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، دانشگاه رازی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
2 دانشجوی دکتری روابط بینالملل، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
چکیده
ترکیه با آگاهی نسبت به تحولات آتی منابع آب و درگیریهای سیاسی احتمالی بر سر آن، از سال 1970 اقدام به اجرای پروژه عظیم سدسازی کرده است که بر اساس برآوردها، پنجمین طرح بزرگ سدسازی جهان بهشمار میآید. اجرای این پروژه تأثیراتی سوء بر اکوسیستم کشورهای همسایۀ ترکیه از جمله جمهوری اسلامی ایران، عراق و سوریه دارد و بدون درنظر گرفتن حقوق آبی دیگر کشورها و کنوانسیونهای بینالمللی انجام شده است. به همین دلیل مقاله حاضر، در پی پاسخگویی به این پرسش است که «پروژه سدسازی ترکیه موسوم به «گاپ» میتواند چه تهدیداتی برای منطقه و جمهوری اسلامی ایران داشته باشد؟». فرضیه مقاله متأثر از چهارچوب نظری مکتب «کپنهاک» حاکی از آن است که تداوم این وضعیت، جمهوری اسلامی ایران و منطقۀ غرب آسیا را با تهدیدات زیستمحیطی مواجه خواهد کرد که بر اساس تعاریف جدید امنیت و تهدید، به معضلات سیاسی و امنیتی ختم خواهد شد. در پژوهش حاضر با بررسی ابعاد پروژه گاپ و پیامدهای آن بر کشورهای ایران، عراق و سوریه، پیشنهاد شده است با استناد به کنوانسیونهای بینالمللی در زمینه آبراهههای بینالمللی و همچنین با هماهنگ کردن اقدامات حقوقی و سیاسی منطقهای علیه این پروژه، این وضعیت بحرانی مدیریت شود. روش این پژوهش، توصیفی _ تبیینی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای است.