مقایسه خاصیت ضد میکروبی و آنتی‌اکسیدانی اسانس و نانوامولسیون اسانس گیاه لعل کوهستان Oliveria decumbens به منظور کاربرد در صنایع غذایی

نویسندگان
doi
10.22055/ivj.2021.297017.2384
چکیده

هدف این مطالعه مقایسه­ی اثرات ضد باکتریایی و آنتی­اکسیدانی اسانس ( Od -EO) و نانو امولسیون ( Od -NEO) گیاه لعل کوهستان با نام علمی Oliveria decumbens برای استفاده عملی در صنایع غذایی بود.  این گیاه از شمال شرقی استان خوزستان جمع­آوری شده و اسانس توسط دستگاه کلونجر استخراج شد.  ترکیبات Od -EO با استفاده از دستگاه GC-MS تعیین شدند.  نانوامولسیون گیاه به وسیله­ی هم زدن تویین 80، آب مقطر و اسانس و سپس با استفاده از یک دستگاه سونیکاتور با قدرت 200 وات و یک کریستال پیزوالکتریک با قطر پروب 15 میلی­متر انجام شد.  اثرات ضد باکتری Od -EO و Od - NEO بر روی چهار باکتری اشریشیا کولای O157:H7، سودوموناس آئروژینوزا ، استافیلوکوکوس اورئوس و لیستریا مونوسیتوژنز با استفاده از روش­های انتشار در دیسک آگار و میکرودیلوشن مورد بررسی قرار گرفت.  اثر آنتی­اکسیدانی نیز با استفاده از روش­های مهار  DPPH و ABTS بررسی شد.  داده­ها نشان داد که تیمول (4/53%)، الفا ترپینن (48/20%)، پی=سیمن (02/18%) و میریستیسین (7/2%) غالب­ترین ترکیبات Od -EO بودند.  اندازه­ی ذرات نانوامولسیون 71/47 نانومتر و پتانسیل زتا 3/36- میلی ولت بود.  مقدار IC 50 در آزمون DPPH برای BHT،  Od-EO و Od-NEO به ترتیب 57/18، 95/1456 و 29/757 (میکروگرم بر میلی­لیتر) بود.  در روش ABTS ، این مقادیر به ترتیب 32/12، 83/565 و 89/507 (میکروگرم در میلی­لیتر) بود.  مقادیر MIC برای  Od-EO و Od-NEO بین 312/0 تا 20 میلی­گرم در میلی­لیتر بود.  کم­ترین مقدار MIC برای باکتری S. aureus و بیش­ترین مقدار برای P. aeruginosa به دست آمد.  داده­ها نشان داد که فعالیت آنتی­اکسیدانی Od -NEO بیش­تر از Od -EO است و این اختلاف از نظر آماری معنی­دار بود (P<0.05).  همچنین، Od -NEO اثر مهاری بیش­تری نسبت به Od -EO بر روی باکتری­های مورد مطالعه داشت و باکتری­های گرم مثبت حساسیت بیش­تری نشان دادند.  با توجه به بالاتر بودن خاصیت آنتی­اکسیدانی و ضد میکروبی Od -NEO، توجه بیش­تری به این مسئله لازم است و Od -NEO می­تواند به طور بالقوه در صنایع غذایی مورد استفاده قرار گیرد.