نقش و عملکرد قدرت‌های بزرگ در تأسیس، تثبیت و گسترش جهانی حقوق بین‌الملل

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه علامه طباطبائی

doi
چکیده

به عقیدۀ بسیاری از پژوهشگران، حقوق بین‌الملل طی قرون اخیر در راستای تحقق اهداف قدرت‌های بزرگ و در سایۀ آن شکل گرفته و رشد یافته است. بر این مبنا نقش قدرت‌های بزرگ در شکل‌گیری و توسعه حقوق بین‌الملل تا حدودی مبهم و متناقض می‏نماید. در این راستا این سؤال مطرح می‌شود که «قدرت‌های بزرگ نظام بین‌الملل چرا و چگونه در شکل‌گیری و گسترش حقوق بین‌الملل تعیین کننده می‌باشند؟». قدرت‌های بزرگ به علت جایگاهی که به لحاظ توانمندی‏های مختلف دارند، از طریق نهادسازی، شکل دادن به معاهدات، تفسیر قوانین و هنجارسازی نقش کلیدی در شکل دادن و گسترش حقوق بین‌الملل دارند. قواعد حقوقی و نهادهای بین‏المللی می‌توانند هزینه‏های حفظ سیستم را کم کنند و بر مشروعیت اقدامات قدرت‏های بزرگ بیفزایند. بنابراین پژوهش حاضر مدعی است قدرت‏های بزرگ شکل دهنده، تثبیت کننده و حامی قواعد حقوقی می‏باشند. در این راستا بر مبنای روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از داده‏های تاریخی به نقش قدرت‌های بزرگ نظام بین‌الملل در ایجاد و گسترش حقوق بین‌الملل پرداخته است.