قدرت ژئوپلیتیکی و روابط ژئوانرژی روسیه با اتحادیه اروپا در اوراسیای بزرگ
نویسندگان
1 استاد علوم سیاسی و روابط بینالملل دانشگاه گیلان
2 پژوهشگر حوزه اوراسیا و دکتری روابط بینالملل از دانشگاه گیلان
doi
چکیده
انرژی بهعنوان یکی از مهمترین مسائل جهانی و گاز طبیعی به خاطر دارا بودن خصوصیات منحصربهفرد، بهویژه در نحوه و مسیر انتقال آن، در قرن حاضر از اهمیت زیادی برخوردار است. از اینرو، در چهارچوب ژئواکونومیک مفاهیمی چون امنیت انرژی، تولیدکنندگان و مصرفکنندگان انرژی و خطوط انتقال گاز در گفتمان «ژئواکونومیکی» جایگاهی ویژه یافته است. مصرف بالا و نیاز روزافزون اتحادیه اروپا به انرژی به علت کمبود منابع و به تبع آن نیاز به واردات انرژی بهخصوص از روسیه بهعنوان بزرگترین دارندۀ منابع گازی جهان عاملی بوده که مسکو از قدرت ژئوپلیتیکیاش بهعنوان ابزاری برای اجرای اهداف مدنظر خود در حوزۀ سیاسی و اقتصادی تلاش روزافزون کند. علاوه بر روسیه و اتحادیه اروپا، در این پژوهش کشورهای ترانزیتی که گاز روسیه به وسیلۀ خطوط لوله از خاک آنها عبور میکند نیز بهعنوان بازیگر سوم تاثیرگذار در نظر گرفته شدهاند. پرسش اصلی مقاله با توجه به مباحث فوق، این چنین مطرح میشود که «چه مؤلفههای ژئوپلیتیکی موجب شکلگیری همکاری و ستیزۀ روسیه و اتحادیه اروپا در قبال مسئلۀ انرژی شده است؟» ادعای مقاله اینگونه مطرح میشود که فضای حاکم بر روابط دو بازیگر در چهارچوب ژئواکونومی در قبال بحران اوکراین، پروژههای خط لوله، بسته انرژی سوم و تحقیقات ضد تراست اتحادیه علیه روسیه، دورۀ جدیدی از رقابت و همکاری ژئوپلیتیکی روسیه و اتحادیه اروپا را رقم زده است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی _ تحلیلی و ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانهای و فضای مجازی است.
