بررسی تجربی رفتار خستگی آلومینیوم 7075 مورد استفاده در سازه‌های هواپیما در اثر پدیده پیری

نویسندگان

1 استاد، مرکز تحصیلات تکمیلی، دانشگاه علوم وفنون هوایی شهید ستاری،تهران، ایران

2 دانشجوی دکترای، دانشکده مهندسی هوافضا، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده مهندسی هوافضا، دانشگاه علوم وفنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران

doi
10.22034/joae.2025.499904.1265
چکیده

فرسودگی وسایل پرنده یکی از مسائل کلیدی در ارزیابی قابلیت پرواز آن‌ها به شمار می‌آید. در این مقاله، به بررسی رفتار خستگی سازه‌های هوایی پس از گذشت سال‌های خدمت پرداخته شده است. به‌منظور ارزیابی تأثیر فرسودگی بر رفتار خستگی، نمونه‌هایی از سازه‌های چندین هواپیمای جنگی فرسوده نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) تهیه و آزمایش‌های کشش استاتیکی و خستگی بر روی آن‌ها انجام گردید. برای مقایسه نتایج، آزمایش‌های مشابهی بر روی مواد خام کارنکرده نیز صورت گرفت. در این پژوهش، رفتار خستگی ورق آلیاژ آلومینیوم 7075 جداشده از بدنه‌ی هواپیمای فانتوم با ضخامت‌های متفاوت و همچنین نمونه‌ای از ورق خام آلیاژ آلومینیوم مورد بررسی قرار گرفت. در مجموع، هشت نمونه تحت آزمون خستگی قرار گرفتند. همچنین، ریزساختاری و مشخصه‌یابی آلیاژ آلومینیوم 7075 پیرسخت شده طبیعی فرسودگی با استفاده از میکروسکوپ‌های نوری و الکترونی روبشی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج به‌دست‌آمده از تصاویر میکروسکوپ نوری نشان‌دهنده‌ی تشکیل رسوبات مختلف در فاز زمینه بود. نتایج آزمون خستگی بر روی این نمونه‌ها نشان‌دهنده‌ی طول عمر بالاتر در مقایسه با نمونه‌ی خام بود که این یافته‌ها با نتایج سایر مطالعات انجام‌شده بر روی این آلیاژ همخوانی دارد.