طراحی ترکیبی از ابزارهای سیاستی برای افزایش هزینه‌کرد بخش کسب‌وکار ایران در فعالیت‌های تحقیق و توسعه

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

4 استاد گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

doi
چکیده

تحقیق و توسعه در بخش کسب‌وکار با احتمال بیشتری تجاری شده و به خلق ثروت برای جامعه منتهی می‌شود. در ایران سهم کمی از کل هزینه‌کرد تحقیق و توسعه کشور به بخش کسب‌وکار مربوط است زیرا شرکت‌ها اعم از دولتی و خصوصی انگیزه انجام تحقیق و توسعه را ندارند یا برای انجام آن با موانعی روبرو هستند. با این مقدمه، مداخله دولت و ارائه ترکیبی از ابزارهای سیاستی برای ایجاد انگیزه یا رفع موانع مزبور ضروری است. در این مقاله از روش بهینه‌سازی چندهدفه برای طراحی ترکیب سیاستی با هدف ارتقاء هزینه‌کرد بخش کسب‌وکار ایران در فعالیت‌های تحقیق و توسعه و لحاظ تأثیرات متقابل ابزارهای سیاستی استفاده شده است. ترکیب‌های سیاستی بهینه پارتو با استفاده از الگوریتم ژنتیک و در نرم‌افزار MATLAB R2016a به دست آمده‌اند. نتایج پیاده‌سازی مدل بر روی مجموعه‌ای متشکل از 32 ابزار سیاستی نشان داده که خرید دولتی محصولات نوآورانه، تأسیس و کمک به اداره صحیح صندوق‌های مشاوره بومی، اعتبارهای مالیاتی بر درآمد شرکت، حمایت از بازارهای سهام جدید، خرید دولتی تحقیق و توسعه، آینده‌نگاری فناوری، ایجاد آزمایشگاه‌های مرجع، استانداردسازی به منظور ترغیب نوآوری، خرید کاتالیزوری محصولات نوآورانه و همچنین حمایت مالی از اتحادهای تحقیق و توسعه یا کنسرسیوم‌ها (دولت، بنگاه‌ها و دانشگاه‌ها) باید در سبد سیاستی دولت مورد توجه قرار گیرند.