خودهمبستگی سود، نوسان سود و حق الزحمه حسابرسی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حسابداری، دانشگاه الزهرا )س(، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حسابداری دانشگاه الزهرا(س)، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
چکیده

حق‌الزحمه حسابرسی به شرایطی که موجب افزایش ریسک حسابرسی می‌شود، حساس است. خودهمبستگی سود و نوسان سود از ویژگی‌های مهم سود هستند که بر ریسک حسابرسی اثرگذارند. اگرچه این ویژگی‌ها ممکن است از عناصر تشکیل دهنده ریسک ذاتی باشند، اما همبستگی و جهت اثر آن‌ها مبهم است. با افزایش ریسک ذاتی، حسابرسان باید آزمون محتوای بیشتری را اجرا کنند تا ریسک کلی حسابرسی کاهش یابد. در تحقیق حاضر به بررسی اثر ویژگی‌های مذکور سود بر حق‌الزحمه حسابرسی از منظر تئوری‌های موجود پرداخته شده است. در این راستا، اطلاعات 93 شرکت ﭘﺬﻳﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺑﻮﺭﺱ اوراق بهادار ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻃﻲ ﺑﺎﺯﻩ ﺯﻣﺎﻧﻲ 1388 تا 1394 مورد بررسی و آزمون قرار گرفت. نتایج آزمون فرضیه های پژوهش، نشان می‌دهند که بین خودهمبستگی سود و حق الزحمه حسابرسی رابطه‌ی منفی و معنادار و بین نوسان سود و حق‌الزحمه حسابرسی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر، هرچه نوسانات (خودهمبستگی) سود بیشتر باشد، موسسات حسابرسی حق الزحمه بیشتری (کمتری) بر صاحبکاران خود شارژ می‌کنند. همچنین برخلاف انتظار، تخصص صنعتی حسابرسان یا به عبارتی دیگر کیفیت حسابرسی، اثر تعدیلی معناداری بر رابطه بین ویژگی‌های سود و حق الزحمه حسابرسی ندارد.