طراحی نظاممند یک برنامه پیشگیری از آسیبهای ورزشی والیبال
نویسندگان
1 گروه آسیبشناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 گروه آسیبشناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3 گروه آسیبشناسی ورزشی و حرکات اصلاحی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.32598/SJRM.12.6.2961چکیده
مقدمه و اهداف والیبال یکی از پرطرفدارترین رشتههای ورزشی در کشور میباشد و هر ساله تعداد بیشتری از نوجوانان و بزرگسالان جذب این ورزش میشوند. بااینحال یک برنامه پیشگیری از آسیبهای رشته والیبال که نحوه اجرای آن مطابق با وضعیت فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی کشور باشد و تمامی مراحل آن از طراحی تا اجرا به شکل نظاممند طراحی شده باشد در کشور وجود ندارد. بنابراین هدف از این تحقیق طراحی یک برنامه مداخلهای پیشگیری از آسیبهای ورزشی والیبال بهصورت نظاممند و با استفاده از روش نقشهنگاری مداخله است.مواد و روشها برای طراحی برنامه حاضر از روش نقشهنگاری مداخله استفاده شد. نقشهنگاری مداخله دارای 6 مرحله است که بهعنوان نقشهای جهت طراحی، اجرا و ارزیابی مداخله بر مبنای اطلاعات نظری، تجربی و عملی مورد استفاده قرار میگیرد. این مراحل عبارتاند از 1. نیازسنجی، 2. تعیین یافتهها، اهداف عملکردی و اهداف تغییر، 3. انتخاب روشهای مداخلهای مبتنی بر تئوری و کاربردهای عملی، 4. سازماندهی روشها و برنامهها بهعنوان یک برنامه مداخلهای، 5. طراحی یک برنامه اجرا، 6. تدوین یک برنامه ارزیابی. برای طراحی یک مداخله با هدف پیشگیری از آسیبهای والیبال در بین والیبالیستهای آماتور، مراحل 1 تا 4 نقشهنگاری مداخله به کار برده شد.یافتهها برنامه طراحیشده شامل یک برنامه گرم کردن با بیش از 45 تمرین (با انواع مختلف و سطحبندی برای بازیکنان با توانایی متفاوت) است که حداقل باید 2 جلسه در هفته قبل از تمرین یا مسابقه اجرا شود. این برنامه از 3 فاز تشکیل شده و هر فاز شامل 3 هفته است که هر هفته در اختیار مربیان قرار میگیرد تا پیشرفت تدریجی در متغیرهای شدت، تکرار و پیچیدگی و زمان تمرینات رعایت شود. مدتزمان اجرای هریک از برنامههای هفتگی 15 دقیقه است که به 2 بخش آمادهسازی قلبیریوی (بهمنظور افزایش دمای بدن و آمادهسازی قلبیریوی) بهمدت 4 تا 5 دقیقه و تمرینات پیشگیری از آسیبهای شانه، زانو و مچ پا تقسیم میشود ( 9 تا 10 دقیقه).نتیجهگیری با وجود زمانبر بودن، پروتکل نقشهنگاری مداخله روش مناسبی برای طراحی مداخله پیشگیری از آسیبهای والیبال بود. حاصل کار ما یک برنامه گرم کردن 15 دقیقهای شامل بیش از 45 تمرین برای والیبالیستهای آماتور بود. مطالعه امکانسنجی برنامه حاضر در حال اجراست و مطالعه بررسی اثر آن نیز برای ماههای آینده برنامهریزی شده است.
