فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف هپتوکاین‌های کبدی از عوامل تأثیرگذار در بیماری‌های مرتبط با چاقی هستند. ورزش و تغذیه دو مداخله اساسی در کنترل چاقی است. هدف از مطالعه حاضر مقایسه اثربخشی 6 هفته تمرین هوازی و مقاومتی طی رژیم غذایی کتوژنیک بر فاکتور رشد فیبروبلاست21 و سلنوپروتئین P و پروفایل لیپیدی خون در مردان دارای اضافه‌وزن یا چاق بود.مواد و روش‌ها این پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-‌پس‌آزمون است. 36 دانشجوی مرد غیرفعال دارای اضافه‌وزن و چاق که شاخص توده بدنی بالای 25 کیلوگرم بر متر مربع داشتند به‌طور داوطلبانه و در‌دسترس انتخاب شدند. سپس به‌طور تصادفی در 3 گروه تمرین هوازی طی رژیم کتوژنیک (12 نفر)، تمرین مقاومتی طی رژیم کتوژنیک (12 نفر) و رژیم کتوژنیک به‌تنهایی (12 نفر) تقسیم شدند. تمرینات ورزشی هوازی، شامل دویدن با شدت متوسط به‌مدت 6 هفته و هر هفته 3 جلسه بود. تمرین مقاومتی شامل تمرینات قدرتی دایره‌ای به‌مدت 6 هفته و هر هفته 3 جلسه بود. رژیم کتوژنیک شامل محدودیت کربوهیدرات دریافتی کمتر یا مساوی 10 درصد کل انرژی دریافتی روزانه بود. نمونه خونی ناشتا در پیش‌آزمون و پس‌آزمون گرفته شد. میزان سرمی فاکتور رشد فیبروبلاست21 و سلنوپروتئین P به روش الایزا و پروفایل لیپیدی خون، شامل کلسترول تام، لیپوپروتئین پر‌چگال و لیپوپروتئین کم‌چگال به روش سنجش آنزیمی اندازه‌گیری شدند. برای تحلیل آماری از آزمون‌ تحلیل واریانس ترکیبی دو‌راهه استفاده شد. برای مقایسه تفاوت بین‌گروهی از آزمون‌های تعقیبی بونفرونی و برای تفاوت درون‌گروهی از آزمون تی زوجی استفاده شد. یافته‌ها طبق نتایج تعامل زمان در گروه تفاوت معنی‌داری بین گروه‌ها در میزان فاکتور رشد فیبروبلاست21 یافت نشد (0/05˃P)، اما زمان تفاوت معنی‌دار نشان داد (0/001=P). هر سه گروه نسبت به حالت پیش‌آزمون افزایش معنی‌داری در میزان فاکتور رشد فیبروبلاست21 داشتند (0/05≥P). میزان سرمی سلنوپروتئین P تفاوت معنی‌داری در بین گروه‌ها و نسبت به پیش‌آزمون نشان نداد (0/05˃P). تعامل زمان در گروه، تفاوت معنی‌داری بین گروه‌ها در پروفایل لیپیدی نشان نداد (0/05˃P). با‌این‌حال نتایج درون‌گروهی کاهش معنی‌دار لیپوپروتئین کم‌چگال و کلسترول تام و در‌حالی‌که افزایش معنی‌دار لیپوپروتئین پر‌چگال را در هر 3 گروه نشان داد (0/05≥P).نتیجه‌گیری با‌توجه‌به نتایج به نظر می‌رسد هر 2 نوع تمرینات هوازی و مقاومتی طی رژیم کتوژنیک می‌تواند به‌عنوان مداخله مفید باعث افزایش فاکتور رشد فیبروبلاست21 و بهبود پروفایل لیپیدی در افراد دارای اضافه‌وزن و چاق نسبت به پیش‌آزمون شود، اما تفاوتی بین 2 نوع تمرین ورزشی مشاهد نشد. همچنین هر 2 تمرین هوازی و مقاومتی طی رژیم کتوژنیک نسبت به رژیم کتوژنیک به‌تنهایی، در فاکتورهای هپتوکاینی اندازه‌گیری‌شده و پروفایل لیپیدی برتری نداشت.