امتناع جامعهشناختی تولید نظریه بومی روابط بین الملل در ایران؛ مروری کمی بر یک مفهوم کیفی
نویسندگان
1 دانشیار روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی
2 کاندید دکترای روابط بینالملل دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
این مقاله بخشی از رساله دکتری است که با عنوان «موانع تولید نظریه حوزه روابط بین الملل در ایران: نظر نخبگان دانشگاهی» سامان یافته است. در پی فهم دلایل تولید نشدن نظریه بومی روابط بین الملل در ایران، به بررسی موضوع از منظر نخبگان دانشگاهی این رشته پرداختیم. پژوهش حاضر که به روش نظریه زمینه ای و با مصاحبه عمیق عملیاتی شد، به موانع و کدهایی دست یافت که در بررسی نهایی، با عنوان امتناع جامعهشناختی تولید نظریه بومی روابط معرفی شدند. یافته های این تحقیق کیفی با روش مذکور در ادامه تحت بررسی کمی قرارگرفت. فراوانی و درصد کدهای کیفی به دست آمده در متن مصاحبه ها به عنوان داده های خام دست اول، مبنای این مقایسه قرار گرفت. در راستای بسط و تبیین نظریه به دست آمده الزامات جامعهشناختی، تولید علم به صورت مطالعه کتابخانه ای منابع مربوطه استخراج شدند. نتیجه این بررسی نه ملاک و معیاری بودند که با یافته های تحقیق حاضر مطابقت داشتند. مقایسه یافته های تحقیق با الزامات مدنظر نشان از فقدان زمینه های اجتماعی لازم برای نظریهپردازی بومی داشته و نظریه حاصل از پژوهش کیفی در پرتو بررسی کمی و مقایسه ای تقویت شد. یعنی دلیل تولید نشدن نظریه بومی روابط بین الملل در ایران «امتناع جامعهشناختی تولید علم» است.