تأثیر 8 هفته تمرین هوازی بر متغیرهای منتخب بیومکانیک خون شریان فمورال دوطرفه مردان میانسال، متعاقب آنژیوپلاستی عروق کرونر

نویسندگان

1 گروه بیومکانیک و آسیب شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی وعلوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

2 گروه بیومکانیک و آسیب شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، واحد کرج، دانشگاه آزاد، کرج، ایران.

3 پزشک عمومی، فیزیوتراپیست، رئیس مرکز بازتوانی بیمارستان قلب تهران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران.

4 گروه بیومکانیک و آسیب شناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی وعلوم ورزشی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
10.32598/SJRM.12.5.3
چکیده

مقدمه و اهداف زندگی بی‌تحرک و غیرفعال سبب بروز بیماری‌های قلبی و ‌عروقی ازجمله آترواسکلروز شده و با وجود مداخلات درمانی ازجمله آنژیوپلاستی بر روی بیماران، بروز تنگی مجدد محتمل است. برای پیشگیری و جلوگیری از تنگی مجدد شریان‌ها، تمرینات توانبخشی می‌تواند ازطریق اصلاح بیومکانیک جریان خون باعث بهبود عملکرد، ساختار عروق و جریان خون آن‌ها شود. هدف از انجام پژوهش، بررسی اثر 8 هفته تمرین هوازی بر متغیرهای منتخب بیومکانیک خون شریان فمورال دوطرفه مردان میانسال، 3 تا 7 روز پس از آنژیوپلاستی عروق کرونر بود.مواد و روش‌ها در این پژوهش نیمه‌آزمایشگاهی، آینده‌نگر و از نوع بنیادی و کاربردی با طرح پیش و پس‌آزمون و مدل تأثیر‌سنجی، 30 بیمار عروق کرونر قلب که تحت آنژیوپلاستی عروق کرونر قرارگرفته بودند با رده سنی 45 تا60 سال، از بین مراجعه‌کنندگان به کلینیک بازتوانی مرکز قلب تهران در 2 گروه آزمایش و کنترل (هر گروه 15 نفر)، به‌عنوان آزمودنی شرکت کردند. سرعت، فشار و شدت جریان خون سیستول و دیاستول، قبل و بعد از انجام تمرینات اندازه‌گیری شد. برنامه تمرین هوازی بر‌اساس دستورالعمل ACSM به مدت 8 هفته و هفته‌ای 3 جلسه و هر جلسه به مدت 40 دقیقه روی 3 وسیله تریدمیل، ارگومتر بازویی و دوچرخه کارسنج، برای هر بیمار انجام شد. گروه کنترل از بین افرادی انتخاب شد که تمایلی به انجام برنامه بازتوانی نداشتند و در طول مدت برنامه از آن‌ها خواسته شد که فعالیت ورزشی خاص نداشته باشند و فقط توصیه به 3 روز پیاده‌روی در هفته شد. برای مشخص کردن توزیع طبیعی داده‌ها از آزمون شاپیرو ویلک و از آزمون لون برای بررسی واریانس داده‌ها و همگن بودن داده‌های آزمودنی‌ها در گروه آزمایش و کنترل و جهت معناداری از آزمون‌های تحلیل کوواریانس، تی جفتی و ویل کاکسون در سطح 0/05 استفاده شد.یافته‌ها آزمودنی‌ها در گروه آزمایش و کنترل، کمی اضافه‌وزن داشتند و مساحت سطح بدن آزمودنی‌ها در گروه آزمایش تا حدودی بیشتر از گروه کنترل بود. در این آزمودنی‌ها، ضربان قلب استراحتی و فشار خون سیستولیک و دیاستولیک در هر 2 گروه، در یک سطح بود، اما ضربان قلب بیشینه گروه کنترل کمتر از گروه آزمایش بود. نتایج پژوهش، نشان داد در تأثیر تمرین هوازی بر متغیرهای سرعت جریان خون، فشار خون و شدت جریان خون در فاز سیستول و دیاستول، بین گروه آزمایش و کنترل، تفاوت معناداری وجود نداشت. نتیجه‌گیری اثر تمرین بر روی گروه آزمایش، مورد تأیید قرار نگرفت، این موضوع می‌تواند به علت سن بیماران و تغییرات ساختاری شریان‌ها با‌توجه‌به ماهیت آن‌ها (افزایش سختی رگ و کاهش خاصیت الاستیکی شریان‌ها به‌ویژه در شریان‌های محیطی) به واسطه بیماری‌های قلبی‌عروقی و همین‌طور تأثیر افزایش سن بر کارکرد خون و به ‌تبع متغیرهای بیومکانیکی آن باشد. می‌توان نتیجه گرفت برای افزایش تأثیر تمرینات توان‌بخشی بر روی شریان‌های محیطی نسبت به شریان‌های مرکزی، شدت و مدت‌زمان تمرین بیشتری برای رسیدن به نتیجه مورد نظر نیاز است.