نقد و بررسی روششناسی شیخیه در فهم دین
نویسندگان
1 استادیار گروه مبانی نظری اسلام، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری مطالعات تطبیقی مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب
3 استادیار گروه معارف، دانشگاه لرستان.
doi
چکیده
در قرن سیزدهم هجری با ظهور شخصی به نام شیخ احمد احسایی در میان علمای شیعه، مبانی جدیدی در روششناسی امامیه مطرح گردید و این مبانی را جانشینان احسایی به کار گرفتند و مبدأ برخی از آموزههای نو شد. این روششناسی در نهایت به بدعتها و انشقاقاتی در مذهب شیعه منجر شد و سرانجام فرقه شیخیه را بنیان نهاد. مهمترین مبانی روششناسی شیخیه عبارتاند از اعتقاد به حذف آیاتی از قرآن، قائلشدن به حجیت ظواهر روایات بدون اعتنا به روش اصولیان، مراجعه به حدیث به صرف نقل ثقه و اهمیتندادن به روش علمای رجال و درایه در اعتبار حدیث، که بهکارگیری این روشها پیامدهایی چون حذف کتاب الهی و دخالت احادیث مجعول و ضعیف و نامنطبق با عقل سلیم در منابع معرفتی را به دنبال داشته و نتیجه آن باورمندی به عقاید انحرافی و غلوآمیز بوده است. در این نوشتار مبانی روششناسی شیخیه با استفاده از روش تحلیلی ـ توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانهای بررسی و نقد شده است.
