مفهوم‌سازی مدل ساختار-تفسیری (ISM) استرس در حرفه‌ی حسابرسی بر‌اساس روش ارزیابی انتقادی

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران(نویسنده مسئول)

2 گروه مدیریت، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان ایران

3 دانشیار گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

4 موسسه آموزش عالی بینالود، مشهد، ایران

doi
چکیده

استرس شغلی نیز یکی از عوامل روانی در کارکنان است که به میزان زیادی، عملکرد‌های فردی را تحت تاثیر قرار می‌دهد و می‌تواند باعث بروز اختلالات و عوارض نامطلوب متعدد بر روی سلامت فرد و همچنین پیامدهایی در محیط کار گردد. حرفه‌ی حسابرسی نیز به عنوان یکی از مشاغل پر استرس امروز مطرح است و عدم توجه به آن می‌تواند باعث کاهش کیفیت عملکردهای فردی و حرفه‌ای گردد. هدف این پژوهش مفهوم‌سازی مدل ساختار-تفسیری ( ) استرس در حرفه‌ی حسابرسی بر‌اساس روش ارزیابی انتقادی می‌باشد. جامعه‌ی آماری پژوهش شامل 12 نفر از متخصصان رشته‌های حسابداری و حسابرسی بود که بر‌اساس روش نمونه گیری همگن به عنوان یکی از روش‌های نمونه گیری کیفی، انتخاب شدند. روش پژوهش کیفی می‌باشد که مبتنی بر سه تحلیل ارزیابی انتقادی ( )، تحلیل دلفی و تحلیل ساختاری-تفسیری ( ) است. در این پژوهش ابتدا بر‌اساس روش ارزیابی انتقادی سه مولفه‌ی شکاف مسئولیت‌های حرفه‌ای، شکاف انتظارات حرفه‌ی حسابرسی و شکاف تناسب حرفه‌ای در قالب 16 شاخص شناسایی شدند، سپس بر‌اساس تحلیل دلفی 4 شاخص حذف و 2 شاخص ادغام شدند که مجموعا 10 شاخص برای تحلیل ساختاری-تفسیری و تشکیل ماتریس دستیابی، در نهایت مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش 6 سطح دارای اهمیت در ایجاد استرس حرفه‌ی حسابرسی را مشخص نمود و  دو شاخص تضاد منافع به عنوان شاخص شکاف انتظارات حرفه‌ی حسابرسی و شاخص عدم تناسب ویژگی‌های شخصی حسابرسان با حرفه حسابرسی تحت مولفه‌ی شکاف تناسب حرفه‌ای به عنوان اولین سطح تاثیرگذار بر استرس حرفه‌ای تعیین گردیدند. همچنین مشخص شد، نامتناسب بودن حجم کار حسابرسی با بودجه بندی زمانی به عنوان شاخص مولفه‌ی شکاف مسئولیت‌های حرفه‌ای در سطح ششم به عنوان کمترین عامل تاثیر گذار بر استرس حرفه‌ای قرار گرفت.