به سوی نظریه ای برای فرآیند شکل گیری هویت حرفه ای حسابرسان داخلی: شواهدی از ایران

نویسندگان

1 دانشیار رشتة حسابداری، دانشکدة مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول)

2 استاد حسابداری دانشگاه الزهراء، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری حسابداری، پردیس بین المللی کیش دانشگاه تهران، ایران

4 استاد حسابداری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

نوشتار حاضر درصدد است تا به ارائه مدلی جهت تبیین فرآیند شکل‌گیری هویت حرفه‌ای حسابرسان داخلی در ایران بپردازد. به‌منظور دستیابی به توصیفی عمیق و غنی از تجارب، نگرش و ادراک شرکت‌کنندگان نسبت به این فرآیند، از روش پژوهش کیفی و به‌طور خاص از راهبرد نظریه داده بنیاد اشتراوس و کوربین استفاده شد. برای این منظور با کمک روش نمونه‌گیری نظری و هدفمند با 14 نفر از افراد متخصص و صاحب‌نظر درزمینه حسابرسی داخلی به‌عنوان مطلعان کلیدی پژوهش، مصاحبه شد و نهایتاً داده‌های گردآوری‌شده در قالب 13 مقوله محوری و یک مقوله هسته، کدگذاری و تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش از وجود تصویر درک شده منفی و کلیشه‌ای از حسابرسان داخلی در سازمان حکایت دارد که این امر متأثر از برخی شرایط علی بوده و حسابرسان داخلی در مواجهه با این پدیده اقدام به اتخاذ دو راهبرد یعنی مقابله دفاعی و مقابله سازگارانه و انفعالی می‌نمایند. عدم وجود حمایت‌های قانونی کافی از حسابرسان داخلی، ضعف فرهنگ کنترل و نظارت در جامعه و مسائل مرتبط با ساختار اقتصادی کشور ازجمله عوامل زمینه‌ای مؤثر بر مقوله اصلی و راهبردها می‌باشند. همچنین ضعف نظام راهبری شرکتی و ضعف سیستم کنترل داخلی در سازمان‌ها شرایط مداخله‌گری می‌باشند که تصویر غلط موجود از حسابرسان داخلی در سازمان را تشدید می‌کنند. علاوه بر این مقوله اصلی پژوهش، متناسب با راهبرد اتخاذشده از سوی حسابرسان داخلی پیامدهای مثبت و منفی برای آنان به همراه خواهد داشت.