مروری سیستماتیک بر آسیب‌‌های اکوسیستمی توسعه زیرساخت‌‌های سبز در بسترهای شهری

نویسندگان

1 گروه مهندسی طراحی محیط‌زیست، دانشکده محیط‌زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

3 گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده منابع‌طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

doi
10.22034/eiat.2026.238718
چکیده

زیرساخت‌های سبز به عنوان یک مفهوم نوآورانه در توسعه شهری به ارتقا کیفیت محیط‌زیست کمک شایانی می‌کنند. با این حال، این توسعه‌ها می‌توانند آسیب‌های اکوسیستمی نیز به همراه داشته باشند که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند. این مقاله با هدف مرور سیستماتیک متون علمی معتبر در رابطه با شناسایی آسیب‌های اکوسیستمی زیرساخت‌های سبز و دایره اثرات آنها بر محیط و شرایط هیدرولوژیکی انجام شده است و درصدد است با ارائه تقسیم‌بندی و معرفی این آسیب‌‌ها، به محققان در رابطه با شناسایی، ارزیابی اثرات و تقلیل آنها کمک کند. در این تحقیق از دو چارچوب روش‌‌شناس مشخص بهره گرفته شده است که مرحله اول آن از روش علم‌سنجی و متکی به پروتکل پریسما برای جستجو در پایگاه‌های داده علمی، و انتخاب مقالات استفاده شده است. در مرحله دوم و برای بررسی کیفی محتوای مقالات از چارچوب روش شناسی فراترکیب بهره گرفته شده است. در مرحله اول تعداد 1388 مقاله بررسی شد، و برای بررسی کیفی نیز 115مقاله مورد ارزیابی محتوایی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که آسیب‌های اکوسیستمی زیرساخت‌های سبز می‌توانند شامل مشکلات بهداشتی، محیط‌زیستی، اقتصادی و اجتماعی را به دنبال داشته باشد. این موضوع، نیاز به توجه بیشتری در مطالعات و برنامه‌ریزی‌های شهری دارد. نتایج بررسی آسیب‌های مرتبط با زیرساخت‌های سبز، اهمیت توجه جامع به جنبه‌های منفی و مثبت توسعه زیرساخت‌های سبز، در سیاست‌گذاری‌های محیط‌زیستی برجسته می‌کند. بنابراین، اتخاذ رویکردها و سیاست‌های متناسب و متوازن برای کاهش آسیب‌های اکوسیستمی زیرساخت‌های سبز الزامی است.