فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف علی‌رغم وجود ابزارهای غیربومی که در دنیا برای سنجش نیازهای آموزشی و توان‌بخشی کودکان دارای نشانگان داون مورد استفاده قرار می‌گیرد، در ایران مطالعات اندکی درزمینه مفهوم‌پردازی، طراحی و ساخت ابزارهای بومی انجام شده است. پژوهش حاضر با هدف تهیه پرسش‌نامه‌ای برای سنجش نیازهای آموزشی و توانبخشی کودکان مبتلا به سندرم داون در ایران از دیدگاه مادران آن‌ها انجام شد.مواد و روش‌ها روش پژوهش حاضر از نوع ترکیبی با طرح اکتشافی-مدل توسعه ابزار بود. در مرحله کیفی، از روش پژوهش پدیدارشناختی استفاده شد. جامعه آماری این بخش، شامل مادران کودکان دارای نشانگان داون بود. نمونه‌گیری آماری در بخش کیفی به‌صورت هدف‌مند و براساس اشباع نظری بود، بدین منظور حجم نمونه 17 نفر از مادران کودکان دارای نشانگان داون انتخاب شدند. مرحله دوم که بخش کمی پژوهش بود، جامعه آماری شامل مادران کودکان دارای نشانگان داون بود. حجم نمونه 100 نفر در نظر گرفته شد که به شیوه نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش در مرحله اول (مرحله کیفی) مصاحبه از نوع نیمه ساختاریافته بود. ابزار پژوهش در بخش کمی پژوهش نیز «پرسش‌نامه محقق‌ساخته نیازهای آموزشی و توان‌بخشی کودکان دارای نشانگان داون» بود. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات در بخش کیفی پژوهش، از روش شیه و شانن استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل بخش کمی پژوهش نیز از روش‌های مختلف روایی و پایایی استفاده شد.یافته‌ها نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل داده‌های کیفی پژوهش نشان داد براساس نظر والدین، نیازهای این کودکان در 4 حیطه مهارت‌های ارتباطی، رفتار انطباقی، مهارت‌های زبانی و مشکلات آموزشی تقسیم‌بندی می‌شوند. نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل کمی داده‌ها نیز نشان داد «مقیاس نیازهای آموزشی و توان‌بخشی کودکان دارای نشانگان داون» از روایی و پایایی قابل قبولی برخودار است. حداقل و حداکثر نسبت روایی محتوایی برابر با 8/ 0 و 1 و شاخص روایی محتوایی نیز برابر با 0/98 برآورد شد. ضریب آلفای کرونباخ برابر با 0/93 و ضریب بازآزمایی برابر با 0/84 برآورد شد.نتیجه‌گیری نتایج حاصل از یافته‌های پژوهش نشان داد این پرسش‌نامه از روایی و پایایی قابل‌قبولی برخوردار است. بر این اساس به درمانگران، معلمان و روان‌شناسان پیشنهاد می‌شود با مطالعه این تجربه‌ها و استفاده از مقیاس تهیه‌شده در این پژوهش، در پی تدوین و طراحی آموزش‌هایی برای بهبود این مشکلات و نیازها باشند..