طبقهبندی گیاهان در تمدن اسلامی: ملاحظاتی در باب برخی مفاهیم
نویسندگان
1 گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22059/jihs.2018.240424.371415چکیده
برای بررسی دانش گیاهشناسی در تمدن اسلامی، سه دسته متن از اهمیت بیشتری برخوردارند: «کتابالنبات»ها، «کتابالفلاحه»ها و «کتابالادویه»ها یا آن دسته از متون پزشکی که عموماً بخش عمدهای از آنها به گیاهان اختصاص دارد. هر دسته از این متون مطالب خود را به شیوه و ترتیب ویژهای عرضه میکنند. بررسی این شیوهها و ترتیبها کمک میکند حتی آنجا که مؤلفان این متون به روشنی از طبقهبندی گیاهان سخنی نگفتهاند، بتوان در بارۀ منطق اندیشیدن آنان به انواع و اجناس مختلف گیاهان سخن گفت. اما در یک سطح تحلیل دیگر، و این بار با تمرکز بر گزارههای بهکار رفته در این متون برای توصیف هیئت کلی گیاهان، میتوان نشان داد برخی مفاهیمِ بدیهی یا مفروض پنداشتهشده که در شکلگیری این طبقهبندیها نقش دارند، خود نیازمند تدقیق بیشتر هستند. ما در این مقاله میکوشیم با به دست دادن مثالهایی از هر دو رویکرد، نشان دهیم تحلیل دقیقتر این متون نیازمند توجه همزمان به این هر دو سطح است. بدین منظور برخی از مهمترین متون گیاهشناسانه تا سدۀ 7ق را بررسی کردهایم
