ارزیابی تغییرات نوار ساحلی دریای خزر با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور (نمونه موردی:ساحل امیرآباد در استان گیلان)

نویسندگان

1 استاد ژئومورفولوژی،گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران،

2 دانشجو دکتری ژئومورفولوژی،گروه جغرافیای طبیعی،دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران،

doi
10.22034/eiat.2024.230839
چکیده

نوسانات سطح آب دریای خزر عامل اساسی مخاطرات ژئومورفولوژیک در منطقه ساحلی محسوب می‌شود. پیشروی ساخت وسازهای انسانی به طرف حریم دریا در طول 50 سال اخیر، تغییرات شگرفی در منطقه ساحلی ایجاد نموده است. هدف از این تحقیق آشکارسازی تغییرات خط ساحلی دریای‌‌خزر در بازه 20 کیلومتری ساحل امیرآباد شهرستان لاهیجان واقع دراستان گیلان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و تکنیک‌های سنجش‌از دور می‌باشد. روش کار مبتنی بر مقایسه زمانی و مکانی تغییرات خط ساحلی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست TM, ETM OLI_TIRS طی سال‌‌های ۱۹۸۴- ۱۹۹۴- ۲۰۰۴- ۲۰۱۴ و ۲۰۲۴ و نوسانات تراز آب دریا و مقایسه آن با تراز آب دریا در سال 1342 است. همچنین، این تغییرات از طریق بازدیدهای میدانی و ثبت موقعیت پدیده‌های به جای مانده از خط ساحلی گذشته با استفاده از GPS و مطابقت آن‌ها با نقشه‌ها و تصاویر زمین مرجع شده به همراه ترسیم برش‌های عرضی در نرم‌افزار Arc GIS مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به‌دست آمده از این پژوهش حاکی از آن است که سواحل دریای خزر از نظر زمانی و مکانی به طور نامشخصی در حال پیشروی و پسروی است. حداکثر پسروی به لحاظ افقی برابر با ۳ تا ۸/۳۹ متر در سال و حداکثر پیشروی برابر با ۳ تا ۱۰ متر را در طی سال بوده است که این موضوع باعث چالش‌های حقوقی حاکم در قوانین مربوط به حریم دریای خزر و اراضی مستحدث و ساحلی می‌گردد.