بررسی ارتباط تغییر کاربری و پوشش اراضی با دمای سطح زمین(مطالعه موردی شهرستان مراغه سالهای 2000، 2010 و 2020)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، گروه جغرافیای طبیعی، اردبیل، ایران
2 دکتری ژئومورفولوژی از دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران،
3 استاد دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، گروه جغرافیای طبیعی، اردبیل، ایران
doi
10.22034/eiat.2024.231054چکیده
نظارت بر پویایی تغییرات کاربری و پوشش اراضی نقش مهمی در تدوین استراتژیها برای توسعه پایدار شهرها دارد. در این مطالعه تغییرات کاربری و پوشش اراضی شهرستان مراغه برای سالهای 2000، 2010 و 2020 با استفاده از سنجش از دور و GIS مورد مطالعه قرار گرفت. در سال 2000 کاربری و پوشش اراضی به 7 کلاس و در سالهای 2010 و 2020 به دلیل احداث کارخانه شیشهسازی و جداسازی آب فاضلاب آن از سایر آبها؛ کلاسها به 8 کلاس آب، آب کارخانه شیشهسازی، بایر، برف، ساخت و ساز انسانی، مرتع، کشاورزی آبی و کشت دیم طبقهبندی شد که نتایج افزایش و کاهش برخی کلاسها را نشان میدهد. ساخت و ساز انسانی در سال 2000، 63/31 کیلومتر مربع مساحت داشته است که در سال 2010 مساحت آن برابر با 75/74 کیلومتر مربع و در سال 2020 برابر با 87/188 کیلومترمربع شده است که نشان از افزایش ساختوساز انسانی دارد. همچنین آب کارخانه شیشهسازی که دارای مواد سمی است و در اثر انحراف کانال آن در سالهای گذشته به کشاورزان اطراف خود خسارت وارد کرده در سال 2000 اصلا وجود نداشته و در سال 2010 مساحت آب آن برابر با 94/0 کیلومتر مربع و در سال 2020 برابر 31/1 کیلومتر مربع شده است. همچنین، دمای سطح زمین در مناطقی که دارای پوشش گیاهی و یا آب بوده بیشینه دمای کمتری را نسبت به سایر مناطق مثل شهر یا مناطق بایر داشتهاند. اطلاعات بهدست آمده از تشخیص تغییرات کاربری و پوشش اراضی در رابطه با دمای سطح زمین میتواند به ارائه راهحلهای بهینه برای انتخاب، برنامهریزی، اجرا و نظارت بر طرحهای توسعه برای پاسخگویی به تقاضاهای رو به افزایش نیازهای انسانی در مدیریت زمین کمک کند.