بررسی فنی تزئینات گچبری خانه ی شهشهان اصفهان با استفاده از روشهای دستگاهی SEM-EDS و XRD و شیمی تر
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، مرمت اشیاء تاریخی- فرهنگی، دانشگاه هنر اصفهان
2 کارشناس ارشد، مرمت اشیاء تاریخی- فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز
3 استادیار، پژوهشکده نیمه هادیها، پژوهشگاه مواد و انرژی
doi
10.30501/jamt.2635.70261چکیده
در این پژوهش به بررسی مواد و مصالح به کار رفته در اجرای تزئینات گچ بری خانه ی شهشان پرداخته شده است. خانه ی شهشهان در خیابان ابن سینا واقع در اصفهان، یکی از ابنیه ی ارزشمند برجای مانده از دوره ی قاجار است. پس از معرفی بنا و تزئینات گچ بری آن، به شناسایی مصالح به کار رفته در اجرای تزئینات مذکور پرداخته شده که این مهم با استناد به آزمایش های دستگاهی و شیمی تر انجام شده است. لایه های زیرین با استناد به بررسی های شیمی تر به ترتیب عبارت بودند از آستر کاه گلی و دو لایه بستر گچ و خاک، که بر روی آستر دوم، تزئینات گچ بری اجرا شده است. با استفاده از آزمایش های شیمی تر آستر کاه گلی و دو لایه بستر گچ-خاک و ترکیبات آن شناسایی شدند. آنالیزهای دستگاهی SEM-EDX وجود کلسیم، گوگرد، منیزیوم، آلومینیوم، اکسیژن و آهن را اثبات کرد. آنالیز XRD حضور فاز غالب ژیپس را نشان داد و این مسأله حاکی از عملآوری خوب گچ بود. تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی نیز وجود بلورهای تیز و درهم فرو رفته ی گچ زنده در کنار بلورهای کوتاه و موازی السطوح گچ کشته را به وضوح نشان داد. بدین شکل مشخص شد که از گچ نیم کشته در اجرای این تزئینات استفاده شده است.
