فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه آلودگی هوا به‌عنوان یکی از معضلات مهم شهرنشینی و زندگی صنعتی مطرح می باشد هدف از این تحقیق، تحلیل فضایی آلاینده PM2.5 و بررسی ارتباط آماری آن با پارامترهای جوی در محدوده کلان‌شهر تهران می‌باشد. جهت رسیدن به این اهداف از 2 سری داده استفاده شده است: 1. داده‌های غلظت روزانه  PM2.5 که از شرکت کنترل کیفیت هوا تهیه شد و 2. داده‌های روزانه پارامترهای هواشناسی (مقدار بارندگی، تبخیر، سرعت حداکثر باد، کمینه رطوبت نسبی، ساعت آفتابی، بیشینه رطوبت نسبی، کمینه دما، بیشینه دما) که از سازمان هواشناسی تهیه و مرتب شدند. برای پهنه‌بندی غلظت PM2.5، از روش وزن دهی معکوس فاصله، استفاده شد. نتایج مدل روش درون‌یابی معکوس فاصله نشان می‌دهد که مناطق 9، 16، 19 و 20 دارای بالاترین مقدار آلودگی ذرات معلق و مناطق 8، 15 و 22 نیز دارای کمترین مقدار غلظت هستند. جهت برقراری ارتباط آماری بین آلاینده PM2.5 و پارامترهای هواشناسی از آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. نتایج همبستگی پیرسون نشان داد که PM2.5 با حداقل و حداکثر دما و ساعات آفتابی همبستگی مستقیم و با سرعت باد حداکثر و مقدار بارندگی همبستگی منفی دارد. ارتباط بین PM2.5 به‌عنوان متغیر وابسته و پارامترهای جوی به‌عنوان متغیرهای مستقل توسط دو مدل رگرسیون خطی (Enter و Stepwise) برقرار گردید. نتایج این ارتباط نشان داد که ضریب رگرسیون در مدل Enter، 60/0 و در مدل Stepwise مقدار 56/0 به دست آمد. این مقادیر تقریباً یکسان نشان از عملکرد خوب دو مدل در پیش‌بینی مقدار غلظت PM2.5 دارد. درنهایت جهت انتخاب مدل مناسب‌تر، مقدار خطای استاندارد تخمینی بین دو مدل با هم مقایسه گردید، که با توجه به کمتر بودن مقدار مدل Stepwise (84/5) نسبت به مدل Enter (00/6)، مدل Stepwise مناسب‌تر است.