بررسی چارچوب قانونی برای حفاظت از محیط‌زیست در فضای جو، ارائه راه کارهای مناسب برای پر کردن شکاف‌های قانونی

نویسندگان

1 دکترای حقوق بین الملل، دانشگاه برنل، لندن، انگلستان، عضو هیات علمی گروه حقوق بین‌الملل، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه غیردولتی شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و الهیات، دانشگاه غیر دولتی شهید اشرفی اصفهانی، اصفهان، ایران

doi
10.22034/eiat.2025.217694
چکیده

بیش از پنجاه سال است که انسان به کاوش و اکتشاف در فضا پرداخته است و در این مدت، دستاوردهای چشمگیری در زمینه فضا و فضانوردی به دست آمده است. اما علی‌رغم پیشرفت‌های زیاد، چالش‌هایی نیز برای طبیعت و نیز انسان رخ داده است. یکی از این چالش‌ها زباله‌های تولید شده و یا انتقال داده شده به فضا هستند. این زباله‌ها آسیب‌های زیادی را برای محیط‌زیست فضا، کره زمین و انسان‌ها ایجاد کرده است. نبود قانون‌های مناسب و یا عدم کارایی این قانون‌ها مخصوصا پیرامون چارچوب قوانین بین‌الملل، مسئولیت پذیرش و مسئولیت ایجاد زباله، مخصوصا زباله‌‌های هسته‌ای سبب شده است که تهدیدهای موجود در سال‌های اخیر جدی‌‌تر شوند. هدف اصلی این مقاله بررسی شکاف‌های سیاستی و نیز قوانی موجود پیرامون زباله‌های فضایی با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی است. همچنین این مقاله سعی دارد راه‌حل‌هایی شامل انطباق با اصول حقوق محیط‌زیست، تعریف زباله‌های فضایی تحت قوانین بین‌المللی و یک روند اصلاحی برای پر کردن شکاف‌های قانونی موجود ارائه ‌کند. بررسی شکاف‌های موجود نشان از نیاز به افزایش تلاش‌های موجود برای کاهش زباله‌های فضایی است. در انتها اتخاذ یک سیاست مشترک توسط دولت‌ها برای قبول زباله‌‌های فضایی و همچنین مسئولیت‌پذیری در قبال آن، امری ضروری به نظر می‌رسد.