بررسی وضعیت آلایندگی فلزات سنگین شیرابه مدفن زباله شهری تنکابن و گروه‌‌های عاملی مهم جاذب‌‌های زیستی در حذف نیکل از شیرابه

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

2 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

3 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

4 گروه مهندسی عمران، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

5 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

6 گروه علوم و مهندسی محیط زیست، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

doi
10.22034/eiat.2025.217688
چکیده

شیرابه جمع شده در زیر مدفن‌های زباله حاوی یون‌های شیمیایی متعددی است که می‌تواند توسط عوامل حرکتی چون انتشار مولکولی (Diffusion) و فرارفت (Advection) از لایه‌های خاک زیر مدفن عبور کرده و به منابع آب زیرزمینی می‌رسد. آلودگی منابع آبی بواسطه فاضلابهای غیر قابل تجزیه فلزات سنگین، موجب نگرانی زیادی در دهه‌های اخیر گردیده است. بیشترین نگرانی از فلزات سنگین سمی موجود در پسماندهای صنعتی بر اساس WHO شامل نیکل، کادمیوم، کروم، کبالت، مس، سرب، جیوه و روی می شود. این فلزات به صورت محلول در آب و خاک وارد شده و ضمن آلودگی آب‌های سطحی و زیر زمینی و خاک، سبب بر هم زدن اکوسیستم هایی که به آن وارد می شوند می گردند. در یک برنامه پایش از محل جمع آوری شیرابه‌های مدفن زباله در پرده‌سر شهرستان تنکابن،  به بررسی فاکتورهای شیمیایی، فیزیکی پرداخته شد. نمونه برداری به مدت 24 ساعت در 5 مرحله در تیرماه 1398 انجام گردید.  مطابق با نتایج میزان فلز سنگین نیکل بیش از حد استاندارد گزارش شده است. در ادامه این پژوهش با هدف معرفی انواع جاذب‌های زیستی میکروبی و مشتق شده از گیاهان به منظور حذف نیکل از محلول آبی و آشکارسازی ظرفیت جذب هر جاذب، از مقاله‌های یافت شده در بین سالهای 2001 تا 2020 استفاده شده است. تحقیقات صورت گرفته و نتایج حاصل از آن با توجه به مزایای بالقوه، استفاده از این بیومس ها به عنوان جاذب زیستی جهت حذف نیکل در محلول آبی را به عنوان چشم اندازی امیدوار کننده و دوستدار محیط زیست پیشنهاد می کند. سایت‌های اتصالی جهت جذب نیکل روی سطح جاذب زیستی شامل گروه‌های عاملی اعم از هیدروکسیل، کربوکسیل، کربونیل، آمین و ... می‌باشند که نقش این گروه ها در تبادل یونی با نیکل تعیین کننده می‌باشد.