ارزیابی محرکهای تولید سبز از دید خبرگان با هدف بهبود محیطزیست
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، موسسه آموزش عالی علامه مجلسی، قزوین، ایران
2 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران
doi
10.22034/eiat.2024.203657چکیده
هدف اصلی پژوهش، ارزیابی محرکهای تولید سبز با رویکرد تحلیل مسیر و تکنیک سوارا با هدف بهبود محیطزیست در شرکت ایران خودرو است. بدینمنظور پس از مرور گسترده ادبیات و مصاحبه با خبرگان و متخصصان، چهار محرک کلیدی موثر بر تولید سبز (در یازده عامل) شناسایی و یازده فرضیه فرعی پیشنهاد شد. پژوهش حاضر از نظر هدف و جهتگیری پژوهش، تحقیقی «کاربردی» و از نظر راهبرد، توصیفی- پیمایشی است. جامعه آماری این پژوهش در خصوص بررسی و آزمون محرکهای تولید سبز از نظر تاثیرگذاری در شرکت ایرانخودرو شامل مدیران و خبرگان زنجیره تأمین و تولید سبز مذکور به تعداد تقریبی 200 نفر است که از تمامی اعضای جامعه به عنوان نمونه استفاده شد. همچنین در خصوص ارزیابی و رتبهبندی محرکهای تولید سبز از نظرات 30 نفر از مدیران و متخصصان کلیدی شرکت استفاده شد. به منظور بررسی تاثیرگذاری این محرکها در تولید سبز شرکت و آزمون فرضیات، از تحلیل مسیر استفاده شد و تمامی عوامل تایید شدند به طوری که هر چهار بعد سیاسی، فناوری، اجتماعی و داخلی بر تولید سبز شرکت تاثیر مثبت اقتصادی دارند. در ادامه با عنایت به منظور تعیین وزن، یازده زیرمحرک شناساییشده به هدف پیادهسازی موفق سیستم مدیریت تولید سبز از تکنیک سوارا بهره گرفته شد. خروجی نشان داد که محرک «قوانین و مقررات» با بیشترین وزن مهمترین محرک، و محرکهای «واردات فناوری» و «تعهد مدیریت ارشد» در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتند. محرک «تقاضای کارکنان» نیز با کمترین وزن به عنوان کماهمیتترین محرک شناسایی شد. با توجه به ضرورت توجه صنعت به حفظ محیطزیست، تنها با اجرای قوانین و مقررات دولتی و مسایل محیطزیستی و تولید خودروهایی منطبق با فناوریها و استانداردهای روز دنیا و تعهد مدیران ارشد میتوان وارد چرخه رقابت در بازار جهانی شد؛ در غیر این صورت خودروسازان داخلی باید منتظر حذف تدریجی از بازارهای داخلی و منطقهای باشند.
