جایگاه سناریو «مسیرهای معرف غلظت» در سیر تکاملی سناریوهای تغییراقلیم
نویسندگان
1 دکترای مهندسی سیستمهای محیط، عضو هیات علمی دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.
2 دکترای مدیریت تکنولوژی، عضو هیات علمی گروه پژوهشی سیاست فناوری و نوآوری، گروه آینده پژوهی، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری آیندهپژوهی، گروه پژوهشی مطالعات آینده علم و فناوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.
4 دکترای مدیریت تکنولوژی، عضو هیات علمی گروه پژوهشی مطالعات آینده علم و فناوری، مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران.
doi
10.22034/eiat.2024.206071چکیده
پیشرفت دهههای گذشته در علم و فناوری و مشاهدات مربوط به افزایش میانگین دمای کرة زمین موجب تقویت نظریة گازهای گلخانهای و تاکید دولتها در پیگیری اهداف تثبیت دمای کرة زمین تا 2 درجه سانتیگراد و تلاش برای حفظ آن تا 5/1 درجه سانتیگراد با رویکرد کاهش انتشار گازهای گلخانهای شد. در این پژوهش با معرفی اجمالی نظریة تغییر اقلیم، به بررسی پارامترهای تغییر اقلیم طی دهههای گذشته پرداخته شده است و تاریخچه اقدامات بینالمللی در پیگیری اهداف تثبیت دمای کرة زمین مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه به جایگاه و اهمیت استفاده از سناریو به عنوان یکی از ابزارهای موثر در پژوهشهای تغییر اقلیم پرداخته شده است و سناریوهای موجود در پژوهشهای تغییر اقلیم در چهار دستة «سناریوهای انتشار»، «سناریوهای اقلیم»، «سناریوهای محیطزیستی» و «سناریوهای آسیبپذیری» مورد بررسی قرار گرفته است. همچنین روند توسعة سناریو در پژوهشهای تغییر اقلیم، و به طور خاص سناریوهای هیئت بینالدولی تغییر اقلیم را از نسل اول تا نسل چهارم مورد ارزیابی و مقایسه تطبیقی قرار داده شد. بهطور خاص، تفاوت نسل چهارم این سناریوها که پارادایم جدیدی در طرحریزی سناریو بوده است را در تغییر از یک فرایند سری به فرایندی موازی، مورد بررسی و اهمیت و ضرورت تهیهی این سناریو در حوزه تغییراقلیم مورد ارزیابی قرار گرفت. در انتها به تشریح دقیقتر سناریوهای «مسیرهای معرف غلظت» از نسل چهارم سناریوهای تغییر اقلیم پرداخته شده است و پیشنهادهایی برای استفاده از این سناریو در مطالعات تغییر اقلیم و تهیه برنامهها و سیاستهای ملی ارایه شده است.
