روزنامۀ جنگل بهمثابۀ بازتاب هویتهای جمعی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده گیلانشناسی، دانشگاه گیلان، ایران
2 کارشناسی ارشد، ایرانشناسی، دانشگاه گیلان، ایران
3 استادیار گروه ایرانشناسی، دانشگاه گیلان، ایران
doi
10.22034/jiiph.2025.66104.2562چکیده
مقالۀ حاضر به بررسی انواع هویتهای ملی، دینی و قومی در روزنامۀ جنگل، بهعنوان ارگان رسمی جنبش میرزاکوچک خان جنگلی میپردازد. با توجه به اهمیت هویت در شکلگیری جنبشهای اجتماعی، این مطالعه بهدنبال پاسخ به این پرسش است که چگونه هویتهای مختلف در روزنامه جنگل بازتاب یافتهاند و کدامیک از این هویتها بیشترین تأثیر را در بسیج نیروها و شکلدهی به جنبش جنگل داشتهاند. برای دستیابی به این هدف، از روش تحلیل محتوای کمی استفاده شدهاست و تمامی ۳۸ شماره روزنامه جنگل بهعنوان جامعۀ آماری موردبررسی قرار گرفتهاند. واحد تحلیل در این پژوهش پاراگراف بوده و مفاهیم مرتبط با هویتهای ملی، دینی و قومی شناسایی و کدگذاری شدهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هویت ملی با 8/88 درصد فراوانی، بیشترین توجه را در روزنامه جنگل به خود اختصاص دادهاست. مؤلفههایی مانند تأکید بر قلمرو و سرزمین، ملت ایران، حکومت و گذشتۀ باشکوه ایرانی، بیشترین سهم را در این هویت داشتهاند. هویت دینی با ۱۰ درصد فراوانی در مرتبۀ دوم قرار دارد و بیشتر بر اعتقادات و اعمال دینی تأکید شدهاست. هویت قومی با تنها ۲/۱ درصد فراوانی، کمترین توجه را دریافت کرده و بیشتر در قالب اشعار محلی گیلکی و تأکید بر سرزمین گیلان بهعنوان بخشی از ایران مطرح شدهاست. این یافتهها نشان میدهد که هدف اصلی جنبش جنگل، حفظ هویت ملی ایرانیان و استقلال ایران بوده و هویت دینی نیز بهعنوان مکمل هویت ملی، در خدمت اهداف ملی قرار گرفتهاست.
