مقایسه اثر و ماندگاری 3 روش‌ ماساژ کف پایی بر روی عملکرد حرکتی، خطر سقوط و کیفیت زندگی نابینایان

نویسندگان

1 گروه بهداشت و طب ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه بهداشت و طب ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه بهداشت و طب ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی ، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.32598/SJRM.11.6.7
چکیده

مقدمه و اهداف ضعف در گیرنده‌های حس-عمقی می‌تواند باعث محدودیت دامنه‌ حرکتی مچ‌ پا و زانو به‌عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل اختلال حرکتی اندام تحتانی و خطر سقوط ‌باشد. افراد مبتلا به اختلالات حسی ازجمله نابینایان از شرکت در فعالیت‌های بدنی محدود می‌شوند و سطح فعالیت بدنی آن‌ها، قدرت عضلانی، استقامت قلب و عروق، تعادل و عملکرد ورزشی کاهش می‌یابد. هدف مطالعه حاضر، بررسی تأثیر روش‌‌های ماساژ کف پایی بر عملکرد حرکتی، خطر سقوط و کیفیت زندگی نابینایان و میزان ماندگاری آن است.مواد و روش‌ها پژوهش حاضر از نوع نیمه‌تجربی و با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون بود. 30 مرد مبتلا به اختلال بینایی در 3 گروه آزمایشی (هر گروه شامل 10 نفر)، قرار گرفتند. سپس هر گروه به‌صورت تصادفی وارد یکی از روش‌های ماساژ کف پایی( ماساژ با توپ، ماساژ با برس و ماساژ با دست) شد؛ طوری‌که بر روی هر گروه فقط 1 نوع ماساژ اعمال شد. پروتکل روش‌های ماساژ به‌مدت 21 روز، هر روز به‌مدت 10 دقیقه ماساژ (بر روی هر پا 5 دقیقه) انجام شد. برای اندازه‌گیری عملکرد حرکتی از تست فانکشنال تاینیتی، برای اندازه‌گیری خطر سقوط از آزمون زمان‌دار بلند شدن و راه رفتن و برای اندازه‌گیری کیفیت زندگی از پرسش‌نامه کیفیت زندگی (SF=36) در پیش‌آزمون پس‌آزمون و ماندگاری استفاده شد. از آزمون تحلیل واریانس یک‌‌طرفه برای مقایسه بین‌گروهی و از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری تکراری برای مقایسه درون‌گروهی (اندازه اثر روش‌های ماساژ) استفاده شد.یافته‌ها به‌طورکلی نتایج نشان داد بین روش‌های ماساژ کف‌پایی(تفاوت بین‌گروهی) در متغیرهای کیفیت زندگی و خطر سقوط تفاوت معناداری وجود ندارد. درواقع، 3 روش‌ مختلف ماساژ کف پایی نسبت به‌هم اختلاف معناداری در متغیرهای کیفیت زندگی و خطر سقوط ندارند. در این روش‌ها فقط در متغیر عملکرد حرکتی (در ماساژ با دست نسبت به 2 ماساژ دیگر) تفاوت معناداری وجود دارد و سبب بهبود عملکرد حرکتی شده است. نتایج آزمون تحلیل واریانس با اندازه‌گیری تکراری (درون‌گروهی) بر روی عامل مراحل ‌اندازه‌گیری نشان داد گروه‌های ماساژ با دست، ماساژ با توپ و ماساژ با برس سبب بهبود عملکرد حرکتی، کیفیت زندگی و کاهش خطر سقوط در افراد نابینا شده است. درواقع هر 3 گروه ماساژ تأثیر معناداری بر روی متغیر‌های تحقیق داشته است (0/05˂P) نتیجه‌گیری باتوجه‌به تأثیر معنادار روش‌های مختلف ماساژ بر عملکرد حرکتی، خطر سقوط و کیفیت زندگی، به‌کارگیری روش‌های مختلف ماساژ به‌عنوان عاملی اثرگذار در تقویت گیرنده‌های حس ‌عمقی افراد نابینا می‌تواند مفید باشد. این روش‌ها موجب بهبود عملکرد حرکتی، خطر سقوط و کیفیت زندگی در افراد نابینا می‌شود.