تحلیل تغییرات کاربری اراضی شهری با تاکید بر حقوق عامه (مطالعه موردی:‌ شهرستان چهارباغ کرج)

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

2 گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

3 گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

4 گروه جغرافیا، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

doi
10.22034/eiat.2024.428466.1071
چکیده

شهرستان چهارباغ در غرب استان البرز واقع شده است. این منطقه از گذشته های دور مرکز کشاورزی و باغی منطقه به شمار می‌رفته است. اما در طی سال‌های اخیر به شدت تغییر کاربری داده است. هدف از این پژوهش بررسی میزان تغییرات کاربری اراضی در این شهرستان، بررسی عوامل موثر در آن، اولویت‌بندی این عوامل و بررسی چالش‌های حقوقی تغییر کاربری اراضی می‌باشد. در چهار مرحله این پژوهش صورت پذیرفته است. در مرحله اول برای ارزیابی میزان تغییرات زمانی و مکانی کاربری‌های اراضی در چهار باغ کرج در ابتدا داده ماهواره‌ای سال‌های 1992 و 2022 ماهواره لندست تهیه گردید. سپس نقشه کاربری اراضی از‌این داده در نرم افزار ENVIE 5.1 تهیه گردید. سپس داده‌های رستری به محیط نرم افزار TerrSat منتقل خواهد شد تا تجزیه و تحلیل میزان تغییرات کاربری اراضی مشخص شود. نتایج نشان داد شدت تغییرات در بازه زمانی 2002 تا 2012 بیشتر از باز‌ه‌های زمانی دیگر بوده و کاربری مراکز انسانی بیش از کاربری‌ها دیگر با رشد مثبت روبه‌رو بوده است. در حالیکه کاربری‌های اراضی زراعی و باغی و مراتع با رشد منفی روبه‌رو بوده‌اند. بیشتر تغییرات نیز به لحاظ جغرافیایی در قسمت شرق و شمال منطقه که مجاور با کرج هستند رخ داده است. سرانجام نتایج نشان داد که وجود اهمیت خاص حفظ کاربری اراضی بر طبق قانون مشخص در اکثر نقاط دنیا این موضوع طی سالیان دراز مورد غفلت قانون‌گذار ایرانی واقع شده و حتی پس از آن که اولین گام‌ها در راستای حفظ و تداوم کاربری اراضی و جلوگیری از تغییر آن برداشته شد.