تحلیل لوایح و طرحهای معوقه و فرایند تصویب آنها در مجلس بیستویکم شورای ملی (1342-1346ش./1963-1967م.)
نویسندگان
1 دکتری تاریخ، دانشگاه اصفهان، ایران
2 استاد گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان، ایران
doi
10.22034/jiiph.2025.68013.2587چکیده
لوایح و طرحهایی که در مجلس مطرح میشد، در موارد متعددی دچار سیکل معطلی و ماندگاری شده، گاهی ماهها و حتی تا سالها بعد همچنان بلاتکلیف میماند و چهبسا به فراموشی و بایگانی سپرده میشد. مجلس بیستویکم با انبوهی از لوایح و طرحهای معطل مربوط به مجالس گذشته مواجه شد که لاجرم در این دوره از مجلس باید بررسی و تعیین تکلیف میشدند. هدف این پژوهش تحلیل و بررسی لوایح و طرحهای معوقه در مجلس بیستویکم شورای ملی میباشد که به روش توصیفیتحلیلی انجام خواهد شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد براساس اسناد موجود در مجلس شورای ملی، لوایح و طرحهایی وجود دارد که از دورههای قبل از مجلس بیستویکم شورای ملی به این مجلس منتقل و در دستور کار قرارگرفته بودند. موارد ارسالی که عمدتاً لوایح هستند، دلایل متعددی برای تأخیر در روند تصویب داشتند. مجلس بیستم عمر دوماههای داشت و مجلس بیستویکم هم پس از دو سال و اندی تشکیل شد. لوایح و طرحهای معوقه از مجلس بیستم و قبل از آن و نیز مصوباتی که در دوران فترت میان دو مجلس بیستم، و بیستویکم تصویب شده بودند، به مجلس بیستویکم منتقل شدند. در دورة موردپژوهش، لوایح و طرحهای معوقه بنا به ضرورت و نیاز، توسط مسؤلان دوباره به چرخة تصویب در مجلس وارد شده و بررسی شدند. از سوی دیگر برخی از لوایح شامل اصلاحات ارضی، کاپیتولاسیون و انجمنهای ایالتی و ولایتی، تحتتأثیر فشارهای بیرونی مجلس شورای ملی به مجلس تحمیل شد. سیر طولانی پروسۀ تصویب درونمجلسی و چرخۀ معیوب فشارهای بیرون از مجلس شورای ملی، در مجموع دو دسته عوامل مهم در به تعویق افتادن تصویب لوایح و طرحها و انتقال به مجلس بیستویکم و پس از آن بود. بی شک چنین میراثی از قبل و پس از آن در مجالس مختلف رواج داشت.