تاثیر محدودیت‌های محیط‌زیستی بر رشد اقتصادی ایران در بلندمدت (مطالعه موردی زمین و منابع طبیعی)

نویسندگان

1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/eiat.2023.193726
چکیده

رشد اقتصادی به عنوان یک متغیر مهم اقتصاد کلان همواره مورد توجه سیاستگذاران بوده است. زیرا، از طریق آن سایر متغیرهای مهم در اقتصاد مانند بیکاری، توزیع درآمد و ... تحت تاثیر قرار می گیرد. لذا عوامل طبیعی و غیرطبیعی محدود کننده رشد اقتصادی بسیار مهم هستند. در این مقاله تمرکز برروی محدودیت‌های ‌محیط‌زیستی شامل منابع فسیلی و زمین بر رشد اقتصادی مورد توجه قرار گرفته است.این مقاله با بهبود مدل رشد سولو و لحاظ محدودیت‌های محیط‌زیستی در آن و با استفاده از روش بهینه یابی پویا، کالیبراسیون و تحلیل حساسیت، محدودیت‌های منابع فسیلی و زمین بر رشد اقتصادی بلند مدت در ایران را محاسبه نموده است. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد در یک شرایط اولیه و با توجه به موجودی‌های فعلی، نرخ رشد اقتصادی در بلند مدت برای ایران 6 درصد می‌باشد که محدودیت‌های منابع فسیلی و زمین می‌تواند آن را محدود کند. میزان محدودیت‌های منابع فسیلی و زمین به‌گونه‌ای است که چنانچه کشش تابع تولید نسبت به منابع فسیلی به 45/0 برسد رشد منفی خواهد شد و کاهش آن موجب افزایش تولید در مسیر رشد بلند مدت خود خواهد بود. علاوه بر این چنانچه کشش تولید به 4/0 برسد رشد اقتصادی در بلند مدت عدد منفی به خود خواهد دید. لذا مدیریت بر مصرف زمین و منابع فسیلی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و کاهش وابستگی تولید به این دو نهاده موجب افزایش رشد اقتصادی خواهد شد.