بررسی سازوکارهای فیزیولوژیکی ماساژ ورزشی و اثر آن بر عملکرد ورزشکاران: مطالعه مروری

نویسندگان

1 گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.32598/SJRM.11.5.12
چکیده

مقدمه و اهداف: امروزه ماساژ به‌طور پیوسته در ورزشکاران برای اهداف مختلفی مانند رفع خستگی، جلوگیری از آسیب و درمان آسیب‌های ورزشی استفاده می‌شود. اعتقاد بر این است که ماساژ با افزایش جریان خون، دفع لاکتات و تحریک سیستم عصبی، عملکرد ورزشکار را بهبود می‌بخشد. هدف از این مطالعه مروری، بررسی اثر ماساژ ورزشی بر فاکتورهای فیزیولوژیکی، نوروفیزیولوژیکی، عملکرد ورزشکاران و نتیجه‌گیری برای استفاده یا عدم استفاده از آن است و اینکه آیا اعتقادات بالینی فیزیوتراپیست‌های ورزشی درباره اثر در‌مانی ماساژ در آسیب‌های ورزشی مورد تأیید شواهد علمی است یا نه؟مواد و روش‌ها: در این مطالعه به‌منظور مروری بر اثر ماساژ ورزشی بر عملکرد ورزشکاران و سازوکارهای اثر ماساژ بر فاکتورهای فیزیولوژیکی، مقالات انگلیسی در پایگاه‌های اطلاعاتی ساینس دایرکت، پابمد و گوگل‌اسکالر از سال 1975تا سال 2020 با کلید‌واژه‌های ماساژ ورزشی، آسیب‌های ورزشی و سازوکارهای فیزیولوژیکی، سازوکارهای نوروفیزیولوژیکی و عملکرد ورزشکاران جست‌وجو شدند. یافته‌ها: افزون بر 50 مقاله با موضوعات مرتبط با ماساژ ورزشی بررسی شد. در‌نهایت، 14 مطالعه کارآزمایی بالینی و 1 مطالعه گزارش موردی براساس معیارهای ورود، وارد مطالعه شدند. مطالعات کمی درباره اثر ماساژ بر عملکرد ورزشکاران انجام شد و مطالعات موجود به‌صورت هتروژن انجام شدند، یعنی مطالعات مختلف، اثر ماساژ بر فاکتورهای مختلف را بررسی و همچنین نتایج متناقضی گزارش کرده‌اند که کار نتیجه‌گیری نهایی را سخت می‌کند. به ‌نظر می‌رسد اثرات ماساژ بر عملکرد ورزشکاران بیشتر ناشی از اثرات روانی آن است تا اثرات بالینی آن که هنوز مورد تأیید منابع علمی نیست و نیازمند مطالعات بیشتر است.نتیجه‌گیری: به ‌نظر می‌رسد بسیاری از محققان اثرات ماساژ را ثانویه به افزایش جریان خون می‌دانند، درحالی‌که شواهد علمی بسیار کمی در ‌این باره وجود دارد. همچنین در درمان تاندونیت‌ها و استرین‌های عضلانی هم شواهد کافی بر کاهش درد و تسریع در ترمیم بعد از ماساژ وجود ندارد. به ‌نظر می‌رسد اثرات درمانی ماساژ بیشتر سایکولوژیکی بوده است و اثرات فیزیولوژیکی کمتری اتفاق می‌افتد.