مقایسه اثرات تمرینات تعادلی با و بدون محرک بویایی در بیماران سکته مغزی

نویسندگان

1 گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 گروه فیزیوتراپی، دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات پروتئومیکس، دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.32598/SJRM.11.5.13
چکیده

مقدمه و اهداف: اختلال تعادل در بیماران سکته مغزی در بسیاری از موارد باعث از بین رفتن استقلال و افزایش خطر زمین خوردن می‌شود. محرک‌های بویایی می‌توانند مناطقی از مغز را فعال کنند که هنگام انجام فعالیت‌های تعادلی نیز درگیر می‌شوند. هدف از این تحقیق، بررسی اثر محرک‌های بویایی بر تعادل ایستا و پویا در بیماران سکته مغزی است.مواد و روش‌ها: 32 بیمار مبتلا به سکته مغزی با روش نمونه‌گیری تصادفی در 2 گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش ماسک محتوای محرک بویایی اسطوخودوس و گروه کنترل ماسک حاوی آب مقطر را هنگام انجام فعالیت‌های تعادلی به‌مدت 20 دقیقه در 1 جلسه دریافت کردند. تعادل افراد قبل و بعد از اعمال محرک‌های بویایی با آزمون‌های بالینی 10 متر راه رفتن با سرعت مطلوب 10، آزمون برخاستن و نشستن زمان‌گیری‌شده و آزمون ارزیابی سیستم های تعادلی مینی‌بست ارزیابی شد. اطلاعات به‌دست‌آمده با استفاده از نسخه 22 نرم‌افزار آماری SPSS تجزیه‌و‌تحلیل شدند. سطح معناداری آزمون‌ها کمتر از 0/05 در‌نظر گرفته شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد میانه نمره آزمون تعادلی 10 متر راه رفتن با سرعت مطلوب قبل و بعد از آزمایش در گروه آزمایش (0/001=‌P) ‌و در گروه کنترل (0/001>‌P) کاهش معنادار یافت، میانگین نمره آزمون برخاستن و نشستن زمان‌گیری‌شده قبل و بعد از آزمایش در گروهی که از محرک بویایی استفاده کرده بودند، کاهش معنا‌دار (0/008=‌P) و همچنین گروه کنترل (0/003=‌P) نیز کاهش معنا‌داری داشت. میانگین نمره‌ آزمون تعادلی مینی‌بست نیز قبل و بعد از آزمایش در گروه دارای محرک بویایی نشان داد که این روش تأثیر آماری معناداری در افزایش میانگین نمره آزمون تعادلی مینی‌بست در بیماران مبتلا به سکته مغزی داشته‌است (0/001=‌P). همچنین نتیجه آزمون آماری نشان داد در گروه کنترل میانگین نمره آزمون تعادلی مینی‌بست نیز افزایش معناداری داشت (0/008=‌P). تفاوت معناداری در میانه نمره آزمون تعادلی 10 متر راه رفتن با سرعت مطلوب (0/386=‌P)، میانگین نمره آزمون برخاستن و نشستن زمان‌گیری‌شده (0/720=‌P) و میانگین نمره‌ آزمون تعادلی مینی‌بست (0/152=‌P) بین 2 گروه آزمایشی و کنترل قبل و بعد از آزمایش مشاهده نشد.نتیجه‌گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد 1 جلسه تمرینات تعادلی می‌تواند سبب بهبود شاخص‌های تعادلی بالینی در بیماران سکته مغزی ‌شود، اما همراه کردن محرک بویایی عصاره اسطوخودوس به تمرینات تعادلی در یک جلسه درمان تغییرات معناداری نسبت به انجام تمرینات بدون محرک بویایی نشان نداد. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آتی اثر طولانی‌مدت محرک‌های بویایی متفاوت بررسی شود.