فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منطقۀ بلوچستان و سواحل مکرانِ ایران به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی ازجمله دسترسی به بنادر کشورهای شرق و غرب آسیا، نزدیکی به منابع انرژیِ خلیج‌فارس و نیز پل ارتباطی با ممالک آسیای میانه، دارای ظرفیت‎های مهم اقتصادی و تجاری بوده‌است. نکته برجسته‎تر اینکه سواحل مکران دروازه ورود ایران به آب‌های آزاد دنیا محسوب می‎شود. نزدیکی بلوچستان به هندوستان به‎عنوان مستعمرۀ انگلیسی‎ها و حضور مداخله‎جویانه آنان بر اهمیت بلوچستان و مکران و تأثیر سیاسی منطقه بر تحولات سرزمینی ایران می‎افزود. اما علی‎رغم این موقعیت و نقش مهم این منطقه در تحولات عصر قاجار، چندان موردتوجه دولت‎ نبوده و زندگی مردم با چالش‎ها و نابسامانی‎های متعددی چون ناامنی، فقر، بی‌کاری و کشمکش‎های عشایر و طوایف روبرو بوده‌است. مسئلۀ اصلی پژوهش، بررسی علل عدم توسعۀ اقتصادی بلوچستان و سواحل مکران در عصر قاجار است. به‌تبعِ آن، سؤال پژوهش این است که چه عواملی در توسعه‎نیافتگی این منطقه در عصر قاجار مؤثر بوده‌است؟ توسعه‎نیافتگی از منظر داخلی متأثر از سیاست‎ها و عملکرد ناکارآمد اقتصادی دولت، دوری جغرافیایی از مرکز، خلأ قدرت دولت و ناامنی و نیز بی‎توجهی دولت به منطقه بود. ازنظر خارجی نیز باید به ادغام ایران در اقتصاد جهانی قرن نوزدهم و تحمیل قراردادهای تجاری اشاره کرد که درنتیجه رقابت قدرت‎های استعماری بر اقتصاد ایران و منطقه تأثیر منفی گذاشت. هدف مقاله جستجو و شناختِ علل عقب‎ماندگی سواحل مکران و بلوچستان است که با تأکید بر منابع  تاریخی و نشریات و به روش تاریخی و شیوه توصیفی- تاریخی، مسائل اقتصادی منطقه را مورد بررسی قرار داده است.